34 



daalde de temperatuur, dan herstelden zich ook deze zieke 

 planten. Dit bracht mij dan ook op 't denkbeeld, dat men 

 van verwelkino^sziekten wel kan spreken, mits men hier 

 onder verstaat, dat de planten meer dan normale geneigd 

 zijn tot verwelking (zie bldz. 29); de „water-balance" wordt 

 licht verbroken, wanneer de omstandigheden voor de water- 

 opname ongunstig zijn en de transpiratie zeer ste:k is. 



Dat er bij de tomaten in de beschaduwde kas (zie p. 22) 

 geen verwelking optrad, meen ik in verband met 't voor- 

 afgaande ook zóó te mogen verklaren, dat hier de tempe- 

 ratuur niet zoo hoog steeg; wellicht ook ontwikkelden de 

 planten zich langzamer; beide factoren veroorzaken een 

 geringer waterverbruik. 



De vollegrond-tomaten verraden reeds door hun lang- 

 zameren groei en hun meer gedrongen bouw, dat zij minder 

 water behoeven; het is dan ook duidelijk, waarom hier, 

 noch bij de spontaan ziek geworden (waarbij het wortel- 

 stelsel was aangetast), noch bij de aan den stengelvoet 

 .geïnfecteerde planten, verwelking optrad. 



Ik wil het hier bij deze algemeene beschouwingen van 

 het ziekteproces laten; verschillende details, die bij de 

 infectieproeven waargenomen werden laat ik hier rusten; 

 zij zijn voor een deel — voor zoo ver zij op den komkom- 

 mer betrekking hebben — beschreven in mijn bovenge- 

 noemde verhandeling. Alleen wil ik hier vermelden, dat 

 ook bij tomaten en aardappelen infectie door middel van 

 sporen zeer goed gelukken kan, mits men een voldoende 

 vatbare soort heeft en de infectie verricht volgens de in 

 genoemde verhandeling beschreven methode. Evenals bij 

 den komkommer blijkt ook bij deze infectieproeven (zoowel 

 met sporen als met m3'celium), dat in den regel de eerste 

 ziekteverschijnselen zich niet in de onderste bladeren, doch 

 wat hooger op aan den stengel vertoonen (zie PI. TI). Of dit 

 aan een verschillende vatbaarheid van de in leeftijd eenigs- 



