36 



lani( vastgesteld. Het is echter gebleken, dat een aan verti- 

 cilliose lijdende plant volstrekt niet uitsluitend geïnfecteerde 

 knollen voortbrengt; het is zeer goed mogelijk, dat een of 

 meer knollen aan de infectie ontsnappen. Volgens Pethy- 

 BRiDGE (1916) bereikt de zwam in den regel alleen de oudere 

 en grootere knollen, terwijl de kleine, jongere niet zelden 

 vrij er van blijven. 



Over de vraag of nu deze zwamvrije knollen al of niet 

 gezonde planten voortbrengen is veel gestreden. Het hangt 

 samen met het vraagstuk van de oorzaak der z.g. bladrol- 

 ziekte (phloeemnecrose) ; zonder er diep op in te gaan, wil 

 ik hier alleen vermelden, dat men deze ziekte langen tijd 

 beschouwd heeft als direct of indirect veroorzaakt door 

 zwam woekering in de houtvaten; in dit verband is het dan 

 ook begrijpelijk, dat Spieckermann (1911) nog meende te 

 kunnen zeggen, dat planten, die zich uit niet geïnfec- 

 teerde knollen (afkomstig van zieke planten) ontwikkelden, 

 niet volkomen gezond waren. We weten thans met zeker- 

 heid, dat dit onjuist is en dat Pethybridge (1916), die een 

 nauwkeurig onderzoek heeft ingesteld naar de aardappel- 

 verticilliose, gelijk heeft: „knollen, die niet geïnfecteerd 

 w^aren, geven volkomen gezonde planten". 



Alle waarnemers zijn het er over eens, dat de zwam 

 uitsluitend door de vaatbundels in de knollen binnendringt; 

 zij komt er dus aan het naveleinde in en blijft ook tot het 

 vaatbundelsysteem beperkt. Zoodoende veroorzaakt zij dan 

 ook geen opvallende woekeringen of rottingen in de knollen; 

 deze blijven integendeel zoowel in- als uitwendig bijna geheel 

 gaaf en hard en het is geen wonder, dat de aantasting 

 steeds onopgemerkt blijft. Heteenige watmen kan waarnemen, 

 is een bruinachtige verkleuring van den vaatbundelring, ech- 

 ter in den regel volstrekt niet door den geheelen knol heen: 

 snijdt men deze aan het naveleinde dwars door dan neemt 

 men ze gewoonlijk wel waar. Verder is nog te vermelden, 

 dat de aangetaste knollen in den regel niet zeer groot zijn 



