40 



heeft en ook, wanneer de ziekte pleksj^ewijs optreedt, is 

 deze conclusie niet gewaagd. Merkt men echter in een 

 overigens gezond gewas hier en daar verspreid afzonder- 

 lijke verticillium-zieke planten op, dan is er alle reden om 

 aan te nemen, dat deze zich uit geïnfecteerde knollen hebben 

 ontwikkeld. Dit heeft men in den loop van dezen zomer 

 (1918) op verschillende plaatsen in ons land opgemerkt; de 

 heer Verhoeven (asp. rijkslandbouvvleeraar, gedetacheerd 

 bij den Phytopathologischen dienst) heeft de verschijnselen 

 o.a. nauwkeurig waargenomen op de kleigronden der Z. 

 Hollandsche eilanden en deelde mij mede, dat ze hier in 

 hoofdzaak beantwoorden aan de beschrijving, die ik ervan 

 gegeven had in mijn „Onderzoekingen over Tracheomy- 

 cosen" (1917). 



Hij kon ook hier opmerken, dat er bij deze planten geeii 

 sprake was van verwelking, doch alleen van een afsterven 

 der bladeren, onder de bekende verschijnselen, in hoofdzaak 

 van onder naar boven gaande, (pleksgewijs geel worden, 

 daarna bruin met gelen rand). Volgens de hier ontwikkelde 

 beschouwing is dit ook volkomen begrijpelijk: bij de plant, 

 die zich uit een zieken knol ontwikkelt, is er alle kans, dat 

 het wortelstelsel geruimen tijd — zoo niet doorloopend — 

 intact blijft. Er is nog geen nauwkeurig onderzoek naar in- 

 gesteld, in hoeverre de zwam ook bij een d.g. plant de wortels 

 aantast, doch het lijkt me niet aan twijfel onderhevig, dat 

 dit van weinig beteekenis is. Uit alles blijkt, dat de zwam 

 hoofdzakelijk omhoog groeit of juister gezegd met den 

 sapstroom mede, dus wanneer zij eenmaal in den stengel 

 is, akropetaal; zoo dringt zij dan ook in zijtakken en bla- 

 deren, doch ook in de stolonen en de jonge knollen binnen; 

 de groei in tegengestelde richting, van den stengel uit in 

 de wortels naar beneden heeft blijkbaar weinig te beteekenen. 

 Spieckermann (1911) vermeldt reeds, dat de ziekte bij kunst- 

 matige infectie — waarmede ongetwijfeld stengelinfectie 

 bedoeld wordt — niet zoo gemakkelijk op de knollen over- 



