127 



De bladeren hangen in den eersten tijd niet slap, zelfs niet » 

 bij reeds omgevallen planten, hetgeen een gevolg is van het 

 feit, dat de vaatbundels, waardoor de watervoorziening van 

 den bodem uit geleid wordt, niet zijn aangetast ; ten slotte 

 beginnen de bladeren zich in een te rollen, waarna zij 

 geel worden en sterven. Neemt men zoo'n plantje uit den 

 grond, dan blijken ook de wortels in rotting teverkeeren, 

 hetgeen niet te verwonderen is, daar deze organen het eerst 

 ziek worden en de ziekte van daar naar boven doordringt 

 om vlak boven den grond tot stilstand te komen, waar- 

 schijnlijk als gevolg van de drogere omgeving. Als een plantje 

 tijdig boven de zieke plek wordt doorgesneden en gestekt, 

 kan het dan ook zeer wel tot een normale, gezonde plant 

 opgroeien. Daar de eerst gevormde wortels het eerst wor- 

 den aangetast, vormt de plant dikwijls nieuwe boven de 

 plaats van aantasting, doch ook deze jonge wortels worden 

 op hunne beurt aangetast ; men vindt dus bij deze ziekte 

 de oudere wortels dood en rottend, en daarboven een aantal 

 adventief-wortels, die deels nog gezond zijn, deels reeds 

 aangetast en stervende. 



Ook bij deze ziekte, als bij de in de vorige aflevering be- 

 schreven spinazieziekte, zijn het voornamelijk de paren- 

 chymcellen, die worden aangetast, doch daarmede houdt de 

 overeenkomst op, daar bij de tomatenziekte steeds een zwam 

 draden weefsel in en tusschen de cellen wordt aangetroffen. 

 Deze zwamdraden bleken te behooren bij een zwam van 

 het geslacht Phytophthora, die nog niet eerder beschreven 

 was, een verwante van de beruchte zwam van de 

 aardappelziekte. Het gelukte den onderzoekers haar in rein- 

 cultuur te kweeken en met deze reincultures bij gezonde 

 tomatenplanten de beschreven verschijnselen in het leven 

 te roepen. Het staat dus volkomen vast, dat deze zwam, 

 die den naam heeft gekregen van Phytophthova cvyptogea, 

 de oorzaak is van de ziekte ; bovendien is gebleken dat 

 dezelfde zwam een soortgelijke ziekte veroorzaakt bij 



