177 



zeer voor de vraag, wat nu eigenlijk den dood der planten 

 veroorzaakt ; gedachtig aan het spreekwoord dat het het- 

 zelfde is, of men van de kat of van den kater gebeten 

 wordt, is mij dit standpunt zeer begrijpelijk. Voor den 

 phytopatholoog echter staat de zaak anders; de aard van 

 het organisme toch, dat een ziekte veroorzaakt, is van 

 groot belang bij het beramen van maatregelen en het zoe- 

 ken naar middelen om de ziekte te bestrijden en zoo moge- 

 lijk te voorkomen. Daarom is het voor den ph3"topatholoog 

 in de eerste plaats zaak, een juiste diagnose van elk ziekte- 

 geval te stellen, om daarna te zoeken naar de factoren, 

 die het optreden der verschillende ziekten beheerschen. De 

 bruine vlekken nu maken het al dadelijk gemakkelijk, uit te 

 maken of een plant aan deze nieuwe ziekte lijdt, dau w^el aan 

 de door Verticülium veroorzaakte verwelkingsziekte, waarbij 

 deze vlekken steeds ontbreken. Zie hierover ook blz. 191. 



Den kweekers zijn deze vlekken dan ook reeds opge- 

 vallen, zooals blijkt uit een artikel van den heer de Hoog 

 in ,,de Tuinbouw" van 18 Juli 1919, waarin de verschijn- 

 selen over het geheel juist worden beschreven; het was 

 den heer de Hoog nog niet bekend, dat wij hier met een 

 geheel nieuwe ziekte te doen hadden, w^aarom zijn artikel 

 den titel draagt: „Verwelkingsziekte bij de Tomaat"; hij 

 merkt evenwel zeer terecht op, dat, als dit werkelijk dezelfde 

 ziekte zou zijn als de verwelkingsziekte, de verschijnselen 

 w^el zeer sterk afweken van de voor die ziekte bekende. 



Behalve de stammen worden ook de bladstelen en ook 

 wel vruchten aangetast. Ik vond geen zieke vruchten aan 

 de planten; de aangetaste vruchten schijnen zeer spoedig 

 af te vallen ; op den grond in de warenhuizen, waarin de 

 ziekte heerscht, vindt men een vrij groot aantal vruchten, 

 die rondom de plaats, waar de steel heeft gezeten, een 

 zwartachtige, rottige plek vertoonen, of wel reeds geheel 

 in rotting zijn overgegaan. Zie plaat IV, tig. 1. 



Oorzaak der ziekte en mikroskopisch onderzoek. Bij beschou- 



