186 



blauwachtige tint, die zij vertoonen, als gevolg van het 

 verwelken, waarbij de bladeren de eenigszins blauwige 

 onderkant laten zien. 



De zwam zuigt de cellen geheel uit, zoodat de stengel op 

 de aangetaste plaats zijn stevigheid verliest, hol wordt en 

 door het gewicht der bovenliggende deelen met de zware 

 vruchten er aan splijt en knakt; ook zonder dat knakken 

 en splijten zou dan evenwel de dood spoedig gevolgd zijn 

 wegens de stremming van alle water- en voedseltoevoer. 



Tot dusver zijn nog geen bladeren aangetast gevonden, 

 wel bladstelen. De aantasting der vruchten is ook nog be- 

 trekkelijk weinig opgevallen, omdat de aangetaste vruchten 

 niet in zieken toestand aan de plant blijven hangen, maar 

 spoedig afvallen. Dat men nu onder zieke planten een aantal 

 afgevallen vruchten vindt, baart natuurlijk geen verwonde- 

 ring. Zooals boven gezegd, zijn de vruchten altijd aangetast 

 bij de aanhechtingsplaats van de steel; ik zag er althans in 

 warenhuizen of buiten geen, die op andere plaatsen een Asco- 

 chyta-v\ek vertoonden. ') Ik meen dit op de volgende wijze te 

 kunnen verklaren : de ziekte wordt overgebracht door de spo- 

 ren, waarvan het aan te nemen is, dat zij in de lucht van een 

 warenhuis, waarin de ziekte voorkomt, met millioenen aan- 

 wezig zijn, afkomstig uit de tallooze pykniden op de zieke 

 plekken. Voor het ontkiemen der sporen is vocht noodig ; 

 nu blijft bij een aan de plant hangende tomaat het door 

 dauw of spuiten er op gekomen vocht het langst aanwezig 

 in het kuiltje, waarin de steel zit, waar bovendien tusschen 

 de vruchthuid en de kelkslippen dit vocht wordt vastge- 

 houden. De daar terecht gekomen sporen vinden dus het 

 voor de ontkieming noodige vocht ; uit zoo'n spore groeit 

 dan een zwamdraad, die in de vrucht doordringt, en zich 

 weer het liefst verder zal ontwikkelen rondom de aanhech- 

 tingsplaats, waar het vochtiger is dan elders aan de vrucht. 



1) Wel ontstonden zieke plekken op andere plaatsen van 

 vruchten, die op mijn laboratorium in glasdoozen lagen. 



