— 19 — 



Bij planters zijn dergelijke bloemen bekend onder den naam 

 van „sterretjes" ea ieder, die deze heeft waargenomen, weet, 

 dat zij nimmer vrucht voortbrengen. 



Deze abnormale bloemen vindt men vaak in dichte op elkaar 

 gepakte kransen op korte bloemsteeltjes in de oksels der bla- 

 deren en stipulae; elke bloemsteel draagt dan gewoonlijk 1 of 2 

 paar rudimentaire blaadjes en aan den top een of twee van 

 deze kleine „sterretjes". 



De kelkslippen zijn zóó klein, dat zij ternauwernood met 

 het bloote oog zijn waartenemen ; de 5 kroonblaadjes krijgen 

 nimmer een helderwitte kleur, doch blijven meestal lichtgroen en 

 verbergen tusschen hunne omgevouwen randen elk een groenen 

 en glinstereuden meeldraad, waaraan de helmdraad ontbreekt. 



De helmknop, die dicht tegen de kroonslip blijft aangedrukt, 

 opent zich nimmer en bevat ook geen stuifmeel. 



Verder bevat elke bloem een stamper en stijl met twee 

 meestal liclitgroen gekleurde stempelarmen. 



Het vruchtbeginsel verkeert niet in zulk een geheel rudi- 

 mentaireu staat als de raeeldradeu ; wel is waar is het veel 

 kleiner dan bij normale bloemen, maar evenals bij deze laatste 

 is het samengesteld uit twee hokjes ieder met één eitje, het- 

 welk er vrij normaal uitziet. 



Deze abnormale bloemen zijn zeer verschillend van grootte 

 en kunnen ^/^ tot ^/j van de lengte van een normale bloem 

 bereiken; nectar heb ik daarin nimmer aangetroffen. 



Somwijlen treft men in een krans van rudimentaire bloemen 

 een of meer normaal ontwikkelden aan. 



De Fransche botanist Bernouilli, die in 1869, naar ik meen 

 het eerst, de attentie op deze abnormale koffiebloemen heeft 

 gevestigd, was van oordeel, dat deze zich in biologischen zin 

 in dit opzicht van de normale zouden onderscheiden, dat zij 

 uitsluitend vrouwelijk waren, terwijl de andere hermaphrodiet 

 zijn en meende dan ook, dat deze bloemen in staat waren 

 vrucht voort te brengen. 



Reeds in 1884(1) is mij gebleken, dat deze zienswijze minder 



(1) Annales du jardin botanique de Buitenzorg, vol IV-i884. 



