— 27 — 



Het j:iar 1883 was, wat betreft de koffieproductie op Java 

 een bizon der jaar. 



Wanneer wij de gewestelijke opgaaf der oogsten in Bijlage I. 

 Residentie voor Residentie volgen, dan leert deze, dat wanneer 

 wij ons eene lijn getrokken denken midden door Java, loopen- 

 de lings de oostelijke grenzen van Pekalongan, Kedoe eii 

 Djokjakarta, alsdan alle Residenties gelegen oostwaarts van 

 die lijn in het jaar 1883 een grooten oogst hebben opgeleverd 

 (d. w. z. hooger dan het gemidddelde bedrag van het 5-jarig 

 tijdperk 1879 — 83) en alle Residenties westwaarts van die lijn 

 daarentegen een kleinen oogst. 



De oogst van Pasoeroean was dat jaar 35'^ ;^ boven het ge- 

 middelde bedrag ; die van de Preanger-Begentschappen 38"/o 

 daarbeneden; de oogst van Proholinggo steeg tot ISOYo? die 

 van Tegal daalde tot 78''/o; de oogst van Besoeki steeg tot 

 1407o die van Cherihon daalde tot 85°/o etc. 



Zulk een eigenaardig oogstjaar is meer voorgekomen in de 

 geschiedenis van de koffiecultuur b. v. in 1857 en 1858 en 

 ook later nog. 



De vraag is nu hoe laat zich dit verklaren uit den regenval ? 



Zooals reeds werd opgemerkt was het jaar 1882 een 

 bizouder regenachtig jaar (de regenval gemiddeld 166.000 

 mM. bedragende, steeg in 1882 tot 193.000) en uit de plaats- 

 lijke opgaaf blijkt (Bijlage IIT) dat dit overal het geval was, 

 zoowel in West-, Midden- als Oost-Java. 



De oostmoesson- maanden Juni^ Juli, Augustus en September 

 te zamen genomen, waren relatief nog veel natter; in deze 

 maanden steeg de regenval van het gemiddelde bedrag van 25.500 

 mM. tot 43000 niM. 



De hooge productie in 1883 kan derhalve niet verklaard 

 worden noch uit den totalen regenval, noch uit een vooraf- 

 gaanden drogen oostmoesson. 



Nu leeren ons de Registers der Regeuwaarnemingen van het 

 Magnetisch Metereogisch Observatorium dat in 1882 de maan- 

 den Maart en Apjril over geheel Java relatief zeer droog 

 zijn geweest; de maand Mei een gemiddelden regenval 



