— 39 — 



weinig of niet bekend, maar ook de inlanders kenden de waar- 

 de er niet van en gebruikten het slechts Toor handvatsels van 

 hunne bijlen of als een surrogaat van hoorn of hout. Onder den 

 naam van Mozer Wood schijnt het vroeger naar Engeland 

 gekomen te zijn. Nauwelijks had men de waarde der getah 

 pertja leeren kennen of er ontstond een groote vraag naar. 



In 1839 werden bij wijze van proef 100 KG. uit Singapore 

 naar Europa gezonden; in 1845 steeg de uitvoer reeds tot 

 169 pikol, in 1846 was 5346 pikol, in 1847,9-^96 en in 1858, 

 op 12000 pikol. 



Over den uitvoer uit onze koloniën is het moeielijk juiste 

 gegevens te verkrijgen. In de door de Bussy te Amsterdam 

 uitgegeven jaaroverzichten betreffende den handel in koloniale 

 producten vindt men o. a. opgegeven, dat uit Suraatra te Amster- 

 dam werden aangevoerd in 1890, 236.200 KG., in 1891, 204.770 

 KG., in 1892, 252.000 KG., in 1893, 106.000. Ik vermoed 

 echter, dat hierbij ook wel product uit andere streken van don 

 Archipel zal zijn. Volgens Dr. Burck, in „Mededeelingen uit 

 's Lands Plantentuin" No. 1, werden omstreeks 1883 uit Borneo 

 jaarlijks meer dan 1 .300.000 KG. uitgevoerd 



De plant, die de getah pertja opleverde,bleef tot 1848 onbe- 

 kend, toen een Engelsch reiziger Thos. Lobb haar vond op het 

 eiland Singapore. Sir William Hooker, de toenmalige directeur 

 van de Koninklijke botanische tuinen te Kew, beschreef haar 

 naar herbarium-materiaal, gezonden door Dr. Oxley, en gaf 

 haar den naam van Isonandra Gufta. 



Oxley, die in 1848 eene verhandeling over getah pertja schreef, 

 deelde toen reeds mede, dat van den boom, die het product 

 leverde en die vroeger overvloedig op het eiland Singapore 

 werd aangetroffen, reeds alle groote exemplaren waren omge- 

 houwen. Men wist echter, dat ook in andere streken, zooals 

 op Malaka en op Borneo, getah pertja voorkwam. Of ze echter 

 van denzelfden boom stamde was onzeker. 



Dr. Treub trachtte, reeds kort na zijn optreden als directeur 

 van 's Lands Plantentuin, licht in deze zaak te verschaffen door 

 aan de ambtenaren van het Binnenlandsch Bestuur monsters van 



