— 42 — 



een bepaalde soort te weinig hebben om die afzonderlijk aan 

 de markt te brengen. 



Over de opbrengst der getah pertja-booraen vindt men de 

 meest uitcenloopende en soms zeer overdreven opgaven, volgens 

 welke 10, 100, of 300 boomen noodig zouden zijn om één 

 picol getah pertja op te leveren. 



Dr. Burck nam daarover proeven op Sumatra. Een Xjatoeh 

 balam tembaga (Palaqnmiii ohlomjifolium Brok.), die op mans- 

 hoogte boven den grond een omvang had van 6 dM. en tot 

 aan de kruin een hoogte van 20 M. gaf slechts 230 gram 

 getah pertja (de opbrengst, met hetgeen het stamdeel in de 

 kruin en de takken er bij kon leveren, werd geschat op ongeveer 

 2/5 kati). Een dito-boom van 4 dM. omvang gat 160 gram 

 (± V4kati). 



Een jonge Njatoeh balam bringin {Payena Leern) gaf 22 gr.im. 



Een njatoeh balam doerian, nog niet volwassen, gaf 45 gram. 



Volgens Dr. Burck zou men mogen rekenen dat een vol- 

 wassen Palaquium ohlongifolium 1 kati getah pertja bij 

 aftapping kan opleveren. 



Een in den Plantentuin staand volwassen exemplaar van 

 P<daqnium Gidfa zou, volgens eene op eenproef gegronde schat- 

 ting van Dr. Burck, een oogst van ruim 2 kati kunnen geven, 

 een bedrag, dat ruim het dubbele is van hetgeen men uit een 

 volwassen stam zou verkrijgen, indien hij op de gewone onoor- 

 deelkundige wijze w^erd geëxploiteerd. 



Ik zelf heb nu gedurende eenige jaren proeven genomen 

 om de opbrengst te bepalen van de verschillende soorten der 

 in den Cultuurtuin groeiende getah pertja-boomen. De uit- 

 komsten dier proeven vindt men vermeld in de jaarverslagen 

 omtrent den staat van 's Lands Plantentuin. 



Evenals bij de caoutchouc produceerende boomen vindt men 

 hier bij exemplaren eener zelfde soort groote individueele 

 verschillen. In 1893 en 1894 liet ik, uit de toen ongeveer 

 9—10 jaar oude aanplantingen in den Cultuurtuin, eenaantal 

 boomen aftappen ; de resultaten zijn in de volgende tabel 

 vermeld : 



