PLANTEN-ANIMISME OP JAVA. 



DOOR 

 A. G. VORDERMAN. 



Het Polynesische volksbegrip, dat aan sommige planten het 

 bezit van een ziel toekent, is ook op Java terug te vinden. 

 Meerdere voorbeelden daarvan worden dan ook in de littera- 

 tuur over dit onderwerp aangetroffen. 



Ten aanzien van de rijstplant vooral zijn deze duidelijk 

 sprekend. 



Prof. D^. G. A. WiLKEN beweert in zijn werk over het 

 animisme bij de volken van den Indischen archipel, dat de 

 Javaan het eenmaal bestaande begrip van de bezieling van dit 

 gewas verbonden heeft aan de van de Hindoe's overgenomen 

 vereering der godin van den landbouw Cri of zooals zij op 

 Java heet : Deivi Sri, de echtgenoote van Vishnoe. 



Dit betoog vereischt echter eenige toelichting. 



Yan animisme door de Hindoe's in Britsch Indië aan de 

 rijstpl3,ut toegeschreven, heb ik in de mij ten dienste staande 

 litteratuur niets aangetroffen. Wel echter, dat die Hindoes 

 de rijst beschouwen als het zinnebeeld van rijkdom of fortuin. 



„Op een Donderdag in de maand Pauscha (van December 

 „tot Januari), nadat de nieuwe padi geoogst is, wordt een maat 

 „bestemd voor granen en van rotan gevlochten, in het Ben- 

 „gaalsch rek genaamd, gevuld met versche rijst, goud- en zilver- 

 „ stukken en koperen munt en daaraan toegevoegd eenige schelpjes, 

 „die in Afrika als munt gelden, kauri genaamd, en het geheel 

 „vereerd als de vertegenwoordiging van de godin des overvloeds. 



„Dit toestelletje wordt in een schoenen aarden pot opgeborgen 

 „en tot vereeriug op een Donderdag in de eerstvolgende drie 

 „Hindoe- maanden onder ceremonieel naar buiten gebracht. 



VII 5 



