— 58 - 



„Hot is de huiaelijke vorm, waarin die godin bij een landljouwvolk 

 „als de Hindoes, die voornamelijk van rijst leven, vereerd wordt" 

 Van deze godin L/vkshmi of Qri worden nog vele afbeeldingen 

 in steen, uit den Hindoetijd afkomstig, hier op Java aangetroffen. 

 Het zijn meestal staande of zittende vierarmige beelden met 

 lotuskussen, achterstuk en glorie en als attribuut een lotus- 

 bloem in een der handen, terwijl zich soms een korenaar in 

 een der achterbanden bevindt. Ook langs de muren van 

 zwem- of badbassins uit den Hindoetijd wordt soms een afbeel- 

 ding dezer godin opgemerkt, waarbij de borsten doorboord zijn 

 en gediend hebben om het immer stroomend water overvloedig 

 aan te voeren. 



De in het Madioensche gevonden steenen graantempels zijn 

 voorstellingen in het klein der hedendaagsche rijstschuren 

 (loemboeng). 



Volgens Groene VELDT waren die tempeltjes waarschijnlijk 

 gewijd aan Qri, in hare hoedanigheid van godin van het graan, 

 en in de nabijheid der rijstvelden geplaatst. 



De betrekking van deze godin tot de rijstplaut is hierdoor 

 voldoende toegelicht. 



Het idee van animisme is door de Javanen op de plant 

 overgebracht en het ligt voor de hand, dat zij Dewi Sri, door 

 hun godsdienstleeraars als godin der fortuin, onder andere door 

 middel van rijst, vereerd, als oorzaak der bezieling gingen 

 beschouwen. 



Hoe ingeworteld dit begrip nog is bij de hedendaagsche 

 bevolking vernam ik ten vorigen jare te Tjabaug-boengin (resi- 

 dentie Batavia), waar de rijst nooit op een Maandag mag 

 gesneden worden. Als reden hoorde ik opgeven, dat het eenige 

 malen was voorgekomen, dat halmen, op Maandag gesneden, 

 een bloederig vocht bleken te bevatten. Een dergelijk ver- 

 schijnsel kan wellicht ontstaan zijn door inwerking van micro- 

 organismen binnen den halm, doch de Inlanders schreven 

 het toe aan de menstruatietijd van NjïSri. Wie echter 

 iVy/-SRi was kon niemand uit het Mohamedaansche gezelschap, 

 waarin het mij medegedeeld werd, vertellen. 



