— 80 — 



groute perioden verdeelen, gesclieiden door Ijet oogenblik van 

 overplanting op het veld. Als eerste periode nemen wij dan 

 de ontwikkeling der tabak, van zaad tyt bibit, welke den leeftijd 

 bereikte om op het vrij ' veld te wor/len overgebracht. 



De tweede periode begint bij deze» overplanting en eindigt 

 op het tijdstip, dat de rijpe tabak wordt geoogst. 



(laan wij nu na welke gevolgen het optreden der nematode 

 heeft bij de tabak in deze beide perioden. 



Over inrichting enz. der kweekbedden, behoef ik hier niet 

 meer uit te weiden, ter anderer plaatse (zie Med. v. 's Lands 

 Plantentuin jS^". XY) vindt men daaromtrent het noodige 

 medegedeeld. 



Uit de zaadkorrel ontwikkelt zich het wortelstelsel, bestemd 

 om onder de oppervlakte van den bodem te blijven en het 

 met bladeren voorziene stamgedeelte, dat zich boven den grond 

 verheft. Nu komt, dit kunnen wij reeds voorloopig mededeelen, 

 de nematode slechts voor in het onderaardsche gedeelte der 

 plant, en is het aan vervorming enz. van die organen te wijten, 

 dat de ziekteverschijnselen zich uiten in het bladdragende 

 gedeelte der plant. Eerst zullen wij de uitwendige veran- 

 deringen nagaan, welke de nematode of het tabaks-aaltje op deze 

 beide organen-stelsels uitoefent. Later zal dan de mededeeling 

 der resultaten van het mikroskopisch onderzoek, ons het tabaks- 

 aaltje zelve doen kennen. 



Uit het kiemworteltje ontwikkelt zich de penwortel, in 

 goeden vruchtbaren grond ontstaan hieruit spoedig talrijke 

 zij wortels. 



Vergelijkt men nu twee bibitplantjes van denzelfden ouder- 

 dom, waarvan het eene gezond, en het andere door het tabaks- 

 aaltje aangetast is, dan vallen ons bij het laatste reeds dadelijk 

 de aanzwellingen (gallen) op, welke onregelmatig over de 

 wortels verspreid zijn. Reeds bij bibit, slechts een maand 

 geleden gezaaid, waar het hoofdworteltje nog nauwelijks een 

 handbreedte lang is, kan men deze gallen aantreffen. Het 

 is natuurlijk, dat er geen vaste regel is, volgens welke de 

 gallen voorkomen, zoo kan het gebeuren dat nu eens de 



