- 84 — 



Er kunnen zich echter twee gevallen voordoen, die vooral 

 met het oog op de gevolgen bij het wortelstelsel, uiteen dienen 

 gehouden te worden. De gevolgen aan het bebladerde stam- 

 gedeelte zijn niet zoo streng gescheiden. 



Deze twee gevallen, welke wij hier bedoelen, doen zich voor, 

 naarmate men aangetaste bibit in gezonden grond overplant, 

 dan wel gezonde bibit in aangetasten grond brengt. 



Nog een derde geval kan voorkomen, wanneer aangetaste 

 bibit, in aangetasten wordt uitgeplant; de verschijnselen welke 

 zich hierbij voordoen, zijn echter in hoofdzaak eene combinatie, 

 van hetgeen wij bij de twee eerste gevallen vinden. 



Gaan wij dus eerst na, wat er gebeurt, wanneer wij een 

 zieke bibit overplauten in overigens gezonden bodem. Het wor- 

 telstelsel, dat reeds talrijke gallen droeg, wordt overgebracht 

 in grond, die vrij is van ziektekiemen. De gallen, die zich 

 reeds in aanleg bevonden bij de wortels, zullen voortgaan zich 

 te ontwikkelen. De nieuw ontstane wortels en worteluiteinden 

 bevinden zich echter in een bodem, welke vrij is van aaltjes en 

 zullen zich een tijdlang normaal ontwikkelen, voorzoover zij 

 daarin niet gehinderd worden door de oudere gallen, welke hun 

 invloed ook doen gevoelen op de nieuwe wortelontwikkeling. 



Aan de wortels, welke de bibit reeds bezat, kwamen reeds gal- 

 len voor, deze vervormen, bij hun toename in omvang, de oudste 

 wortelgedeelten en vormen daar talrijke knolletjes en opge- 

 zwollen zijwortels. Neemt men nu na eenigen tijd, zulk eene, 

 oorspronkelijk zieke, bibit uit den grond, dan vindt men dat 

 wortels, nabij de z. gn. wortelhals, talrijke gallen en aan- 

 zwellingen bezitten, de jongere wortels, die zich na de over- 

 planting vormden, relatief vrij zijn van gallen. Geheel vrij 

 zijn zij echter meestal niet en schijnen zij dus na de verplan- 

 ting toch nog op nieuw geïnfecteerd te zijn. 



Dit kan zeer goed het geval zijn door de aaltjes, welke uit 

 de oudere wortelgallen vrij werden na de overplanting, en in 

 den bodem rondzwervende, de jonge wortels weder aantastten. 



Juist het tegenovergestelde vinden wij bij het tweede geval, 

 daar zijn de wortels welke zich reeds bij de bibit ontwikkelden, 



