— 87 — 



neemt slechts laagzaam in omvang toe, het blad wordt grover 

 en spitser dan hij gezoade planten en vertoont wellicht het 

 meest typische verschijnsel van dit ziektebeeld, door spoedig 

 hoog geel te worden en af te vallen. 



Bijna onfeilbaar zal men de aangetaste planten temidden 

 van gezonde exemplaren kennen, juist door dit snel geel wor- 

 den van het onderblad, dat daarbij een kleur aanneemt, 

 in schelheid en gelijkmatigheid geheel afwijkend van hetgeen 

 men bij gezonde planten aantreft, wanneer daar het onderblad 

 geel wordt en langzamerhand afsterft. 



Wanneer wij ons nu nog herinneren, wat wij opmerkten over 

 het voedseltoevoer door de aangetaste wortels, zal het geen ver- 

 wondering baren, wanneer wij bij de grootere planten, alle tee- 

 kenen van watergebrek aantreffen, zoo de wortels gallen dragen. 



Komt men in de velden op een warmen dag, dan ziet men bij 

 de aangetaste planten het blad slap neerhangen en de top van de 

 plant neergebogen. Is het weder wat ongunstig droog, of staan 

 de planten op te drassig terrein dan is het niet zelden, dat men 

 hiermede gepaard vindt gaan de verschijnselen van pokziekte, 

 welke gelijk wij weten in hoofdzaak berusten op abnormale ver- 

 damping en watertoevoer der planton. 



Wanneer wij dus op het veld, planten vinden welke kwijnen, 

 aan v.atergebrek lijden, en verder snel geel wordend en afval- 

 lend onderblad hebben, zullen wij met recht mogen vermoeden, 

 dat de aaltjes-ziekte de oorzaak dezer verschijnselen is. In de 

 meeste gevallen zal dit vermoeden bevestiging vinden, wanneer 

 het wortelstelsel met zorg wordt uitgegraven en daaraan de gallen 

 worden gevonden. 



Heeft ten slotte, de ziekte langen tijd voortgewoekerd, dan is 

 tengevolge der verscheuring der weefsels in de wortels, door de 

 aanzwelling der aaltjes, de gelegenheid geboden aan allerhande 

 rottings- en saprophytische organismen om binnen te dringen 

 en strekken deze weldra hun werkkring uit tot het stamgedeelte. 

 Wij zien dan de staramen aan het ondereinde zwart worden 

 en ten slotte geheel wegrotten. 



Bij het bezoeken van tabaksvelden, door de aaltjes-ziekte 



