— 8S — 



geteisterd, viel het mij meermalen op, dat er een bepaalde 

 regelmaat in de verspreiding der aangetaste planten viel op 

 te merken. Toen eenmaal mijne opmerkzaamheid hierop ge- 

 vestigd was, bleek het mij dat hiervoor bepaalde redenen 

 aanwezig waren, en ook dat öp grond der verspreiding der 

 zieke planten op het veld, kan worden nagegaan of het ziek 

 zijn valt te wijten aan het gebruik van zieke bibit (iets wat 

 voorkomen had kunnen worden) of wel, dat de ^roiid die 

 beplant werd, zelve reeds de kiemen der plaag lierbergde. 



Ik behoef hier niet meer uiteen te zetten op welke wijze 

 de koelie zijn veld beplant, en hoe zulks met regelmatige 

 tusschenpoozen geschiedt. Heeft nu de koelie bij het planten zieke 

 bibit gebruikt, dan vinden wij deze planten in regelmatige rijen 

 op het veld terug, welke dan ook allen de boven beschreven 

 kenmerken der ziekte in gelijken graad vertoonen. Heeft hij 

 na eenigen tijd bemerkt, dat er met zijn plantmateriaal iets 

 niet in orde was, en heeft hij toen andere bibit genomen, dan 

 vinden wij op het veld plotseling de ziekte ophouden, en zijn 

 de planten na dien tijd geplant, allen gezond gebleven. 



Kwam de aaltjes-ziekte in alle kweekbedden eener afdeeling 

 voor dan zal zich dit verschijnsel ook bij de uitgeplante 

 tabak herhalen over de geheele afdeeling. 



Men zal dan echter ook kunnen opmerken, dat de koelies 

 reeds bemerkt hebben, dat er iets niet in orde was met de 

 bibit, daar zij zooveel in hun vermogen was, trachtten de beste 

 bibit uit te zoeken. Hierbij blijkt dan tevens, dat de eene 

 koelie hier beter oog op heeft, dan de andere, wanneer men 

 ziet, dat op nabij gelegen velden, de ziekte in het eene geval 

 b.v. 20 rijen planten sterk deed kwijnen, en de daarop vol- 

 gende minder ziek zijn, terwijl bij een anderen koelie, die niet 

 zoo goed toezag, alle planten in gelijke mate zijn aangetast. 



Is dus uit dit regelmatig optreden der ziekte, reeds a priori 

 op te maken dat de bibit ziek was, bevestiging vindt dit ver- 

 moeden, wanneer wij dan de kweekbedden onderzoeken en daar 

 ook aangetaste planten vinden. 



Staan daarentegen, over het gansche koelie-veld verspreid. 



