— 89 — 



nu eens gezonde en dan weder zieke exemplaren naast elkan- 

 der, en yertoouen deze de ziekte in verschillende mate, dan 

 zal de ziekte in de meeste gevallen, reeds in den bodem, welke 

 beplant werd, schuilen, en is het dus niet te wijten aan slechte 

 zorg voor plantmateriaal of gebrekkig toezicht, wanneer de 

 planten ziek worden. 



Bij een globale beschouwing der velden kunnen wij dus reeds 

 het bovenstaande opmerken, bevestiging onzer vermoedens, 

 zullen wij vinden in de verdeeling der gallen aan het wortelstelsel. 



Deze verschijnselen te zamen zullen in de meeste gevallen, 

 ons tot een juiste conclusie kunnen voeren, wanneer wij wenschen 

 na te gaan, waar de oorzaak der aaltjes-ziekte schuilde. 



Nu wij dus hebben nagegaan, wat alzoo met het ongewapende 

 oog valt waar te nemen, wordt het tijd ons eens te wapenen 

 met het mikroskoop, en te zien in hoeverre wij onze kennis 

 van den vijand, langs dezen weg nog kunnen vermeerderen. 

 Reeds meerraaalen noemden wij nematoden, aaltjes enz. als de 

 ziekte-oorzaak, tot recht begrip der zaak en ook der volgende 

 beschrijvingen, volge hier eerst een zoölogische uitweiding. 



Onder de groote diergroep door de wormen (Vermes) ge- 

 vormd, bekleedt de klasse der rondwormen oi NematheJm'mfhes 

 een voorname plaats. Deze worden in eenige orden onder- 

 verdeeld, waarvan de Nematoden of draad-irormen gekenmerkt 

 zijn door het bezit van mond en darmkanaal. Bijna alle dieren 

 tot deze orde behoorende, zijn parasieten. Een afzonderlijke 

 familie wordt gevormd door de AnguiUidae of aaltjes. Een 

 geslacht dezer familie is weder Heterodera, waarvan onder- 

 scheidene soorten goed bekend en beschreven zijn, en waar- 

 toe ook het tabaks-aaltje zal blijken te behooren. 



Een tot in bizonderheden afdalende, zoölogische beschrijving, 

 meenen wij hier minder op zijn plaats te zijn, daarom zij hier vol- 

 staan met een algemeen overzicht der levensverschijnselen, welke 

 men bij Heterodera leerde kennen, en die wij in hoofdzaak ook bij 

 het tahaks-aalfje aantroffen. Nemen wij als punt van uitgang 

 een vrouwelijk aaltje, dat haar hoogste ontwikkeling heeft 

 bereikt. Wij vinden dan een kogelrond, sterk opgezwollen 



VII 7 



