— 103 — 



tjankol het zieke bed was oragetjankold en hij daarna met den- 

 zelfden tjankol onmiddellijk was gaan aanhoogen bij de ziek- 

 geworden planten. 



Kunnen de larven in hun chitine-huid besloten, een vrij groote 

 mate van uitdroging verdragen, ook den invloed van vocht, 

 kunnen zij in dezen toestand vrij lang weerstaan. Zoo kan het 

 gebeuren, dat het sproei water besmet wordt, door aangetaste plan- 

 ten welke men uitrukte en tor vernietiging in een beek wierp, 

 waarvan het water verder beneden ter besproeiing werd gebruikt. 



Nog dient gewezen te worden op een groot gevaar bij de, in 

 de laatste jaren, zoo dikwerf voorkomende bibittraosporten in 

 kisten en manden. De infectie kan bijna niet gemakkelijker 

 gemaakt worden, dan juist in zulke kisten. Meestal worden 

 zij onmiddellijk weder gebruikt na geledigd te zijn, en blijft er 

 heel wat aarde hangen aan de planken en in de voegen. Stellen 

 wij ons voor, dat er in zulke kisten zieke bibit was verpakt, 

 ongetwijfeld zullen er dan genoeg kiemen in achterblijven 

 om een volgende bezending bibit, welke dicht opééu gedrongen 

 er weder ingepakt wordt, te besmetten. 



Bij plantenziekten ziet men dikwerf, dat de schuld der 

 infectie wordt geweten aan liet gebruik van geïnfecteerde 

 voorwerpen, terwijl de mensch zelve als 't ware hier boven 

 verheven is. Helaas is het dikwerf juist omgekeerd en treedt 

 juist de mensch op, als een der voornaamste verspreiders van 

 ziektekiemen. 



Daarom, laat nimmer een koelie, wiens veld geïnfecteerd is, 

 hetzij door eigen schuld, hetzij om andere oorzaken in een 

 veld van een anderen koelie komen. Tracht hem er aan te 

 wennen, zoo hij moet tjankollen in zijn veld, of aldaar andere 

 werkzaamheden te verrichten heeft, schoenen aan te trekken. 

 Wanneer hij deze dan acliterlaat op zijn besmet veld, en 

 telkenmale weder bij zijn werk aantrekt, zal er zeker een 

 gedeelte der kans op verdere verspreiding der kiemen, door 

 zijn ongewasschen voeten vervallen. Zulks zal welliclit gemak- 

 kelijker zijn dan hem te wennen b het verlaten van zijn 

 veld, zijn voeten te desinfectoeren. 



