— 189 — 



langen tijd voortgaat met in omvang toe te nemen, en waar- 

 door zich niet zelden knolletjes van vrij aanzienlijken omvang 

 vormen. 



De schimmel volgt de vergrooting den knolletjes op den 

 voet, maar ontwikkelt zich uitsluitend in de binnenste lagen 

 van het weefsel ; in de meer uitwendige lagen treft men haar 

 nooit aan en in deze omstandigheid zien wij dus een belangrijk 

 punt van overeenkomst in levenswijze met den besproken 

 endophyt. 



In de bewoonde cellen van het inwendige bastweefsel der 

 knolletjes, brengt de schimmel een zeer groot aantal, uiterst 

 kleine lichaampjes voort, welke veel eiwitstoffen bevatten. 

 Men heeft ze den naam „bacteroïden" gegeven, omdat zij in 

 verschillende opzichten overeenkomst vertoonen met bacteriën. 



Deze schimmel leeft ook ten deele van het zetmeel, dat zij 

 in de wortels aantreft, en het is blijkbaar met behulp van 

 deze voedingsstof dat zij het eiwit opbouwt, dat men in de 

 bacteroïden vindt. Dit eiwit verdwijnt later uit deze lichaampjes 

 blijkbaar doordat het door de voedsterplant opgenomen wordt 

 die het alsdan ten eigen bate gebruikt. 



Talrijk zijn de onderzoekingen welke men reeds aan deze 

 knolletjes gewijd heeft. Het belangrijkste van de daarbij ver- 

 kregen resultaten is wel dit, dat die Leguminosen, welke voor- 

 zien zijn van knolletjes, de eigenschap bezitten de vrije stikstof 

 dor lucht te assimileeren, terwijl planten van dezelfde soorten, 

 maar zonder knolletjes aan de wortels, die eigenschap ten 

 eene male missen. Hieruit mag men dus afleiden, dat de 

 assimilatie van stikstof toekomt aan de schimmel, wanneer zij 

 zich in de levende wortels der Leguminosen genesteld heeft. 

 De groote rijkdom aan eiwitstoffen der door haar gevormde 

 bacteroïden mag dan zeker wel op rekening van die stikstof- 

 assimilatie gebracht worden. 



Ook bij de Leguminosen leeft de schimmel dus in de levende 

 cellen en voedt zij zich met het aldaar aanwezige zetmeel, 

 evenals wij boven zagen dat dit met den endophyt het geval 

 is. Dat toch de Leguminosen-\v ortels niet alleen geen bescha- 



