— 193 — 



Waaneer men nu eens terug ziet op de hierboven beschreven 

 gevallen : 1 ^ van den endophyt die in de wortels (o . a . van koJBBe) 

 leeft, 2" van de knoUetjes der Leguminosen en 3" van de knollen 

 van Elaeagnus-sooTten^ zoo komt het mijvoor dat er een opval- 

 lende overeenkomst bestaat, niet alleen tusschen deze drie gevallen 

 onderling, maar ook tusschen hen en de kolonies van CJo- 

 stridmm PasfeurianuDi^ in welke deze bacterie omhuld is door 

 een laag beschuttende bacteriën van een andere soort. 



Deze overeenkomst is des te grooter omdat voor de Leguminosen 

 zoowel als voor Elaeagmis aangetoond werd, dat evenals de Clos- 

 tridhim ook deze planten, wanneer hunne wortels de bepaalde 

 schimmelsoort herbergen, in staat zijn de vrije stikstof der lucht 

 vast te leggen. 



Om deze redenen schijnt het mij toe, dat de beide schimmels, 

 die de knoUetjes bij die beide plantengroepen doen ontstaan, 

 niet slechts in de wortels indringen om daaraan hun voedsel 

 te ontleenen, maar dat zij het niet minder doen ten einde te 

 midden van dat levende weefsel beschut te zijn tegen de aan- 

 raking met de zuurstof der lucht; deze beschutting schijnt daarom 

 ook voor hen onontbeerlijk te zijn, willen zij de vrije stikstof der 

 lucht assimileeren. 



Xeemt men nu hierbij in aanmerking, dat de hier beschreven 

 endophyt in verscheidene belangrijke opzichten de meest op- 

 vallende overeenkomst vertoont met de schimmels, die in de 

 knollen van Legumiyiosen en van Elaeagnus leven, zoo komt 

 het mij voor, dat men thans vooloopig, in afwachting van nadere 

 onderzoekingen, mag aannemen dat de endophyt in de wortels 

 indringt, niet slechts om voedsel te zoeken, maar dat zij zich 

 uitsluitend in de meest inwendige lagen van den wortelbast 

 ontwikkelt, ten einde zich op deze wijze zooveel mogelijk en wen- 

 schelijk te beschutten tegen de aanraking met de zuurstof der 

 lucht. De levende cellen van het bastweefsel toch onttrekken 

 aan de indringende lucht de zuurstof, welke zij voor de adem- 

 haling gebruiken, zoodat slechts de stikstof doordringt tot in 

 de binnenste cellen, in welke zich de endophyt ophoudt. 



Met het oog op dezelfde punten van overeenkomst mag men 



