— 194 — 



bovendien onderstellen (hoewel vooral dit punt nog nader 

 experimenteel onderzoek vereischt) dat ook de endophyt, die 

 zich iu do wortels gevestigd heeft, in staat is de vrije stikstof 

 der luoht vast te leggen en dat hij, in ruil voor het aan haar 

 onttrokken zetmeel, aan de voodsterplant een deel van de door 

 hem geassimileerde vrije stikstof in den vorm van eiwitstoffen 

 afstaat, evenals men weet dat dit bij de boven aangehaalde 

 knolletjes geschiedt. 



In het voorgaande gedeelte hebben wij dus gezien, dat er aan- 

 leiding bestaat, om op theoretische gronden voorloopig althans 

 aan te nemen, dat aan de jonge, door den endophyt bewoonde, 

 wortels de eigenschap toekomt om de vrije stikstof der lucht vast 

 te leggen; de zoo bereide stikstofverbindingen gebruikt zij dan 

 of ten deele ten eigen bate, maar voor het grootste deel stelt 

 zij die ten dienste van de plant die haar bescherming verleent. 



Een zoodanige omzetting, van de voor de plant alléén onbruik- 

 bare vrije stikstof der lucht, in stikstofhoudende voedingsstoffen, 

 zou men dus tot op zekere hoogte kunnen vergelijken met een 

 dagelij kscheu toevoer aan den bodem van kleine hoeveelheden stik- 

 stof-mest, in den voor de plant gemakkelijkst te verwerken vorm. 



De door den endophyt bewoonde wortels treft men in hoofd- 

 zaak in de bovenste lagen van den bodem aan, hetgeen zich, 

 ten deele althans, laat verklaren door de omstandigheid dat 

 deze wortels, ten einde krachtig te kunnen functioneeren een 

 voortdurenden toevoer van vrije stikstof, dus van lucht, noodig 

 hebben, en deze voorwaarde in den bovengrond het best ver- 

 wezenlijkt is. 



Met het oog hierop zou men het wortelsysteem van elke 

 plant in twee deelen kunnen verdeelen, namelijk in: 



1° de diepgaande wortels, welke niet bewoond zijn door de 

 schimmel, en 



2° de oppervlakkige wortels, welke den endophyt herbergen, 

 zonder daarmede echter te willen zeggen dat het mogelijk zou 

 zijn een scherpe grens tusschen de beide groepen te trekken, 



