— 201 — 



ook die uit de bladeren nagenoefr geheel tegengegaan, of althans 

 aanzienlijk verzwakt wordt. Het is aan te nemen, dat onder 

 deze omstandigheden en over langere tijden genomen, het totale 

 waterverlies van een begroeiden bodem dat van den naakten 

 grond zeker niet zal overtreffen, terwijl zooals reeds gezegd 

 werd, bij een bedekten bodem het water meer gelijkmatig aan 

 verschillende lagen van den grond onttrokken wordt in plaats 

 van aan de bovenste laag alléén. Om deze reden kan er dan 

 ook van het ontstaan van spleten in den bovengrond, en van het 

 scheuren der koffie wortels tengevolge daarvan, geen sprake zijn. 



Het aan de zon blootstellen van den bodem kan echter nog 

 meerdere, voor de cultuurplanten ongewenschte gevolgen hebben. 

 Ten eerste bestaat di< daarin dat de humus, bij de hoogere tem- 

 peratuur, van de aan de zon blootgestelde plaatsen sneller ver- 

 teert, dan bij een lageren warmtegraad, zooals die heerscht op 

 beschaduwden bodem. In de tweede plaats komt het mij waar- 

 schijnlijk voor, dat het blootstellen van de oppervlakte van den 

 bodem aan de zon de stikstof-a^simileerende werking der boven 

 (blz. 191) besproken bacteriën van Prof. Winogradsky zal ver- 

 hinderen of tenminste zeer zal verzwakken, een omstandigheid 

 welke voorzeker niet van ondergeschikt belang voor de cultuur 

 mag geacht worden. 



Wij zagen dus dat het om verschillende redenen wenschelijk 

 is den bodem der koffietuinen (om bij ons voorbeeld van koffie 

 te blijven) zooveel mogelijk beschaduwd te houden, door het 

 onkruid aldaar niet uit te roeien ; het moet nu echter weder 

 aan de planters overgelaten worden te beoordeelen in hoeverre 

 dat wenschelijk en mogelijk is met het oog op andere omstan- 

 digheden, waarmede door hen bij de cultuur rekening moet 

 worden gehouden. 



Mijns inziens zou het aan te raden zijn in de eerste plaats het 

 onkruid zooveel mogelijk te laten staan, vooral gedurende den 

 geheelen Oost-moesson, totdat andere omstandigheden, als bijv. 

 de koffiepluk, het te hoog opschieten van het onkruid enz. het 

 noodzakelijk doen zijn den tuin schoon te maken Moet dit ten 

 slotte geschieden, zoo zou het nog aanbeveling verdienen vooral 

 VII. 15 



