— 204 — 



dien vindt zij dan grootere hoeveelheden voedsel, waardoor zij 

 zich icraehtiger ontwikkelen en zich verder uitbreiden kan, 

 waardoor dus de kans, dat zij ten slotte elk worteltje op ver- 

 schillende plaatsen zal kunnen infecteeren, zeer vergroot wordt. 



Er is echter nog een reden waarom een vermeerdering van 

 humus hier gunstig moet werken 5 deze berust nl. op de waar- 

 neming, dat de wortels van een plant, wanneer zij door 

 een laag zand heendringen, zich slechts matig of zelfs weinig 

 uitbreiden, doch dat diezelfde wortels, wanneer zij op een humus- 

 houdende laag komen, dadelijk beginnen met zich herhaaldelijk 

 te vertakken, zoodat spoedig die geheele laag overal door fijne 

 wortels doorkruisd wordt. Door proeven heeft Höveler deze 

 eigenaardigheid, dat de aanwezigheid van humus in den grond 

 alléén reeds de vertakking der wortels in hooge mate bevor- 

 dert, op overtuigende wijze aangetoond. 



Die aanwezigheid van humus in den bodem werkt dus niet 

 alleen in hooge mate gunstig op de ontwikkeling van de endo- 

 phytisch levende schimmel, maar zij bevordert bovendien de 

 de vertakking der wortels, en maakt daardoor alzoo om dub- 

 bele reden een aanzienlijke vermeerdering mogelijk van het 

 aantal plaatsen, waar assimilatie van vrije stikstof plaats kan 

 hebben. 



Om deze redenen zou het dus aanbeveling verdienen te zorgen 

 voor voortdurenden toevoer van humus, vooral op die plaatsen 

 waar zich de jonge worteltjes ontwikkelen. Een gelijkmatige ver- 

 deeling van alle afgevallen bladeren van de koffie- en van 

 de schaduwboven, alsmede van het afgesneden of uitgetrokken 

 onkruid over de geheele oppervlakte van den bodem zou daar- 

 om aanbeveling verdienen. 



Waar het dus ten sterkste aangeraden moet worden steeds 

 voor geregelden toevoer van humus te zorgen, spreekt het wel 

 van zelf, dat men er vooral op dient te letten, dat er aan den 

 anderen kant geen humus verloren gaat. 



Wij spraken reeds over het afspoelen van den bovengrond en 

 over het laten staan van het onkruid als middel om dit te ver- 

 hinderen. Intusschen geldt dit natuurlijk vooral voor vlakke of 



