— 206 — 



humus te kort schieten, zou het misschien raoj^elijk zijn deze 

 stoffen nu en dan van buiten af' aan te brengen. Heeft men 

 wilde of andere jjisangsoorten in de nabijheid ter beschikking, 

 zoo zou men bijvoorbeeld de stammen en bladeren van deze, 

 na ze in stukken gesneden te hebben, daartoe kunnen gebruiken 

 omdat deze zeer snel verteeren en een zeer lossen waterrijken 

 humus opleveren. 



Blijkt dit bij ondervinding nuttig en uitvoerbaar te zijn, zoo 

 zou men misschien zelfs met het oog daarop pisang kunnen 

 aanplanten op zoodanige plaatsen van de onderneming, die om 

 welke reden ook, niet geschikt zijn om er koffie te planten. 



Bij de vraag ontrent den toevoer van humus aan den bodem, 

 moet men ook nog in aanmerking nemen, dat er een niet 

 onaanzienlijk verschil in voedingswaarde bestaat tusschen afge- 

 vallen bladeren en afstervend onkruid aan de eene zijde, en 

 levend afgesneden plantendeelen aan de andere zijde. Dit 

 verschil berust daarop, dat kort vóórdat de bladeren afvallen 

 en vóórdat het onkruid afsterft (nl. bij het rijp worden der 

 vruchten) alle voedingsstoffen, maar vooral alle stikstof, uit die 

 bladeren getrokken wordt, welke dan ten dienste komt, in het 

 geval van de afvallende bladeren, van de overblijvende organen 

 van de plant, of aan de zaden in het geval van het onkruid. 



Om deze redenen zijn dus afgesneden plantendeelen steeds 

 rijker aan voedingsstoffen, en vooral dus aan organische stik- 

 stof- verbindingen, dan afgevallen bladeren of afstervend onkruid, 

 en moeten dus de eersten de voorkeur verdienen. — 



Wanneer men nu het bovenstaande samenvat, zou dus over het 

 algemeen genomen, het volgende kunnen worden aanbevolen : 



1". Het goede onkruid moet zooveel en zoolang mogelijk 

 in de tuinen behouden worden, vooral gedurende den Oost- 

 moesson. 



2". Het te hoog opschietende, zoowel als het slechte onkruid 

 moet men verwijderen, liefst door het uit te trekken. 



3". Moeten de tuinen noodzakelijk schoon gemaakt worden, 

 dan verwijdere men het onkruid door het boven den grond af 

 te snijden {babat), of nog beter door het uit te trekken {tjaboet)^ 



