— 275 — 



daardoor op kunstmatige wijze eene ziekte onder de engerlingen 

 te doen ontstaan. In de eerste plaats kan men sporendragende 

 stukken van engerlingen, die door den schimmel gedood zijn, in 

 den te besmetten bodem brengen; in de tweede plaats kan men 

 zich voor het besmetten van den bodem bedienen van kunstmatig 

 gekweekte culturen van den schimmel. Beide methoden, over 

 welker techniek ik hier niet verder wil spreken, zijn toegepast; 

 de uitslag is echter zelden van dien aard geweest, dat er uitzicht 

 bestond op het meester worden der engerlingenplaag. 



Ook op Jiiva heeft het niet aan pogingen ontbroken om zich de 

 schimmelziekte ten nutte te maken tot verdelging van ongedierte; 

 meer in het bijzonder van den wawalan, de larve van Apogonia 

 destructor, Bos, een der kleinste engerlingsoorten, die voor de 

 suikercultuur al niet minder schadelijk is dan zijn grootere ver- 

 wanten voor de koffie. Tal van proeven, door Kobus en later door 

 Wakker te Pasoeroean genomen, hebben echter niet het gewenschte 

 resultaat opgeleverd. Ik zelf heb eens op eene koffieondernem'ng 

 bij het uitgraven van een z' /"ken boom een engerling gevonden, 

 die klaarblijkelijk door een schimmel was aangetast en nauwelijks 

 teekenen van leven meer gaf, zelfs bij vrij onzachte aanraking. 

 Na dit dier naar mijn laboratorium te hebben medegenomen en 

 mij overtuigd te hebben van de aanwezigheid van talrijke sporen, 

 liet ik een aantal gezonde engerlingen verzamelen en besmette 

 deze op allerlei wijzen. 



Met een fijn lancet bracht ik op verschillende plaatsen sporen 

 onder de huid, bij andere bestreek ik de ademhalingsopeningen, 

 bij weder andere werden de sporen nabij en in de mondopening 

 gebracht; ook waren er, die twee of drie dezer verschillende be- 

 werkingen ondergingen. Een aantal dezer inentingen gelukte en 

 ik verkreeg eenige engerlingen, die inderdaad vrjj zwaar door den 

 schimmel waren aangetast. Toen ik echter na eene afwezigheid 

 van eenige weinige dagen de engerlingen weder onderzocht, vond 

 ik tot mijne groote teleurstelling de schimmelvegetatie zoo goed 

 als verdwenen en kon voor dit verschijnsel geene andere ver- 

 klaring vinden dan de aanwezigheid van een groot aantal Luis- 

 mijten, die ook in de natuur steeds op en nabij de engerlingen te 

 vinden zijn. Vandaar mijne reeds vroeger (Teysmannia 1895 pag, 

 385) uitgesproken onderstelling, dat de Luismijten geen parasieten 

 maar bondgenooten der door hen bewoonde insecten zijn. 



