— 288 — 



Het einddoel der exploitatie eener koffieonderneming moet 

 zijn een aanplant te verkrijgen, waarvan men, zonder groote 

 kosten, langdurig en regelmatig vrucht trekt. Indien het 

 langdurig genot van goede, goedkoope en regelmatige oogsten 

 op vele, zoo niet de meeste koffielanden thans nog alles behalve 

 verzekerd mag worden geacht, ligt de oorzaak in de hoornen, 

 die er niet op berekend zijn den velerlei stoornissen in hunne 

 levensverrichtingen, waaraan zij zijn blootgesteld, zegevierend 

 het hoofd te bieden. 



Als de voornaamste oorzaak van zulke stoornissen beschouw 

 ik niet de bladziekte. De waarneming leert, dat de bladziekte 

 een secundair verschijnsel is, optredend wanneer de boom 

 ten gevolge van andere oorzaken voor hare infectie gepredis- 

 poneerd is geworden. Of ziet men niet herhaaldelijk in den- 

 zelfden tuin naast vruchtdragende boomen, welke hevig zijn 

 aangetast, boomen, die geen vrucht dragen, van de bladziekte 

 bevrijd blijven? De primaire oorzaak, welke den boom voor 

 een aanval van bladziekte vatbaar maakt, is verzwakking ten 

 gevolge van een ziekelijken toestand of vruchtdracht of wel 

 beiden tegelijk. De blad/Jekte verergert het kwaad, zij ver- 

 oorzaakt het niet. 



Indien het tot de normale levensfunctiën van den kof- 

 fieboom evenals van andere vruchtboomen behoorde om 

 zich met zijn vrucht te onderhouden, zoo zou aan de 

 bladziekte veel minder aandacht geschonken worden dan 

 thans het geval is. Maar het schijnt wel, alsof het 

 tot de normale levensverrichtingen van den koffieboom 

 behoort om zich met zijne vrucht niet te onderhouden. Het 

 is aan deze eigenaardigheid, dat de Hemileia vastatrix hare 

 wijd vermaarde beruchtheid en hare gemaklij ke overwinningen 

 te danken heeft. 



Het gedeeltelijk ontdoen van hunne vrucht van jonge boo- 

 men is een middel om ze te bewaren tegen schadelijke stoor- 

 nissen in hunne ontwikkeling en tegen bladziekte. Hieruit 

 blijkt andermaal, dat men den oorsprong van het kwaad, dat 

 den boomen overkomt, niet heeft te zoeken in de bladziekte, 



