— 289 — 



maar in den staat van verzwakking, waarin de boom door 

 zijn vruchtdracht vervallen is. 



Ofschoon er zeer zeker goede gronden zijn om aan te ne- 

 men, dat dikwijls met het rijpingsproces der vrucht een zie- 

 kelijke toestand der wortels zamentreft, ontstaan door eene 

 schadelijke omgeving ten gevolge van de veranderingen in 

 den chemischen en fysischen toestand, alsook van de tempe- 

 ratuur van den bodem na langdurige regens, wensch ik dit 

 punt buiten beschouwing te laten. Het is bij oogenschijnlijk 

 gezonde koffieboomen met gezonde wortels reeds zichtbaar, 

 hoe zij zich uitputten aan hunne vrucht, en niet bepaald noo- 

 dig van dit verschijnsel eene verklaring te vragen aan de 

 leer der plantenziekten. Zonder daarom het groote gewicht 

 te ontkennen van de pathologische zijde van het vraagstuk, 

 bedoel ik hier slechts aan de fysiologie van den koffieboom 

 rekenschap te vragen van het onvermogen des booms, om in 

 vele gevallen tegelijkertijd zich in stand te houden en zijn 

 vrucht te doen rijpen. 



Het is mijne raeening, dat men, met terzijdestelling van 

 blad- en andere ziekten, in de levensverschijuselen zelven van 

 den koffieboom de reden voor zijn gebrek, om te bezwijken 

 onder den last der vruchtdracht, en het middel ter verbete- 

 ring heeft te zoeken. 



* * 

 Volgt men een koffieboom van zijn begin af in zijn ont- 

 wikkelingsgang, dan valt ons voornamelijk op het verloren 

 gaan op lateren leeftijd van de evenredigheid, welke in zijne 

 jeugd tusschen zijne onderdeden bestond. Het plantje, dat 

 zich reeds laag bij den grond vertakt, zendt met het verlengen 

 van zijn stam, op regelmatige, korte afstanden, telkens nieuwe 

 takjes uit, wier eindpunten met den top verbonden kunnen 

 worden door de zijden eener bijna zuivere piramide. Maar 

 nog voordat het boompje eene hoogte van 4 voet heeft bereikt 

 ziet men veelal in deze regelmaat stoornis ontstaan. Terwijl 

 de hooger geplaatste takken onder een eenigszins scherpen hoek 

 forsch in den stam zijn ingeplant en door hun omvang en 



