— 290 — 



rechten stand getuigen van een krachtigen groei, vertoonen de 

 benedenste takken een afwijkend type. De hoek, dien zij 

 maken met den stam, is stomper, hun stand is minder opge- 

 heven, dikwijls hangen zij min of meer van den stam af en 

 zijn slap en krachteloos. Hoe hooger de plant wordt, hoe 

 minder deze benedentakken blijken in lengte en dikte mede 

 te groeien. Bij de meeste boompjes is het op jeugdigen leef- 

 tijd duidelijk zichtbaar, dat de ondertakken benadeeld worden 

 in vergelijking met de daarboven geplaatste. 



Dit verschijnsel toont aan, dat de ondertakken minder in de 

 sapbeweging deelen dan de hooger gelegene takken, dat, 

 zooals men zegt, de sappen de neiging hebben naar boven te 

 trekken. Eene bevestiging vindt men in de boompjes, die in 

 een ziekelijken toestand verkeeren. Steeds zal men de takjes 

 van onder af zien dood gaan en den kruin het langst gezond 

 blijven. (*) 



Deze neiging der sappen om zich bij voorkeur naar boven 

 te bewegen is oorzaak, dat een koffieboom, aan zich zelf over- 

 gelaten, nooit eene regelmatige, over zijne onderdeden even- 

 redig verspreide ontwikkeling zal aannemen. Er zijn deelen, 

 die bevoordeeld worden ten koste van andere, deelen, die andere 

 overheerschen. Bij hooge, ongetopte boomen is het zeer 

 opvallend, hoeveel minder ontwikkeld de benedenste helft van 

 den boom is dan de bovenste. 



Dit gebrek aan evenwicht tusschen de deelen van het plan- 

 tenlichaam laat zich het best verklaren bij eene vergelijking 

 van den koffieboom met andere vruchtboomen b.v. mangga's 

 en djeroeks. Het verschil, dat 't meest in 't oog valt, is, dat 

 deze in denzelfden tijd meer stam maken en aan den stam 

 minder takken dan de koffieboom. Na tien jaren zal de stam 

 van een koffieboom misschien de helft in omvang zijn van dien 



(*) Meem[jalen hoort men bij dergelijke boompjes, welker ondertakjes 

 zijn afgestorven of spichtig en schaal zijn, de opmerking maken, dat zij 

 te lang in het onkruid gestaan hebben. De ware reden zal men wel te 

 zoeken hebben in de wortels, die niet kunnen werken omdat de bodem 

 na vele re^rens öf te koud öf te arm aan zuurstof geworden is. 



