— 312 — 



bereiding van pisang is, de rijpe vruchten door een fijne zeef 

 te persen en daarna te drogen, de droge massa kan dan in 

 bladeren gewikkeld lang bewaard worden, indien men deze 

 gebruiken wil mengt men haar met water ; en verkrijgt dan 

 een zuurachtigen, verfrisschenden en tevens voedzamen drank. 



Pisangs mogen niet aan den boom geheel rijp worden, beter 

 is het ze, als zij geel beginnen te worden, af te plukken en in 

 een overdekte kuil te hangen, indien zij bij deze laatste periode 

 der rijping in de zon hangen, worden zij minder sappig en 

 smakelijk. Deze wenk is voor de inlanders hier geheel over- 

 bodig, daar zij de vruchten gewoonlijk reeds oogsten als 

 zij nog geheel onrijp zijn, en ze dan kunstmatig doen rijpen ; 

 het behoeft geen betoog dat dergelijke vruchten verre beneden 

 het middelmatige blijven; de bedoeling is bijna rijpe vruchten 

 in donker nog wat na te laten rijpen. 



In Calcutta wordt dagelijks een halve ton jonge, nog niet 

 geheel ontwikkelde, pisangbladeren verhandeld, de inboorlingen 

 zijn er verzot op ; versch en gedroogd dienen de oudere bladeren, 

 evenals bij ons voor grof papier, om op de pasars allerlei kleinig- 

 heden in te verpakken, ook voor veevoeder, meer speciaal voor 

 geiten, dienen de jongere bladeren. In Nieuw-Caledonia komt 

 een eigenaardige pisangsoort voor, Musa oleracea, waarvan 

 niet de vruchten, maar de vleezige rhizoma's (wortelstokken) 

 als voedsel gebruikt worden. De jonge kolf, van de Abyssinisclie 

 pisang, Musa ensete^ wordt als groente gebruikt, ook het hart 

 van den stam wordt gekookt gegeten ; de inboorlingen van 

 Nyassa hebben de overtuiging dat zij door het eten van de 

 pisang groot en mooi worden, de vruchten zijn niet eetbaar, 

 maar van de groote zaden maken zij halssnoeren. 



De buitenste schil der pisangstammen gebruikt men voor 

 voedsel voor olifanten, terwijl het binnenste bij koeien de melk- 

 productie vermeerderd. 



De schil der vrucht, doet zoowel hier als elders dienst bij 

 gebrek aan schoensmeer. Het sap der stengels geeft op kleeren 

 donkere, bijna zwarte, vlekken, die door wasschen moeielijk te 

 verwijderen zijn, men gebruikt het daarom voor stempelinkt. 



