— 342 — 



dat (Ie grens tiisschen kleine boomen en groote heesters niet 

 altijd met juistheid te trekken is. 



Het is verbazend welke kracht een groote boom ontwikkelt, 

 duizende liters water, waarin voedingszouten opgelost zijn, 

 worden door de wortels opgenomen en stijgen op tot in de 

 bladeren der hoogste kruinen, door de bladeren wordt dan een 

 deel verdampt of uitgestooten, terwijl een ander deel daar met 

 andere stoffen beladen tot zelfs in de kleinste worteltjes 

 als plantenvoedsel teruggevoerd wordt De kleinere gewassen 

 zijn slechts helpers, die allen, hoewel in veel mindere mate 

 en met minder kracht, hetzelfde doel nastreven. De boomwortels 

 verspreiden zich in den grond, zij dringen door tot zelfs in 

 den onvruchtbaren, z. g. dooden ondergrond, en vormen daar 

 een netwerk van kleine kanaaltjes waarin het overtollige water 

 kan wegzinken, daar blijft het bewaard tot het later noodig 

 is. Door het afvallen van bladeren en takken en eindelijk 

 door het afsterven van den boom zelf, wordt diens weefsel 

 in humus omgezet, die zooals wij weten buitengewoon gunstig 

 op den plantengroei werkt. Werkelijk schijnt de humus, in 

 vereeniging met lagere organismen, het krachtigste middel te 

 zijn om onvruchtbare gronden vruchtbaar te maken en in staat 

 te stellen oogsten te leveren, waardoor het leven van mensch 

 en dier mogelijk wordt. Zoodra deze humusachtige stof ver- 

 nietigd wordt, hetzij snel door het vuur, of langzamerhand 

 door de zonnewarmte en weggespoeld door den regen, zal de 

 grond als het laatste deeltje humus verdwenen is, weer in zijn 

 oorspronkelijken, onvruchtbaren toestand terugzinken. 



Er is echter meer, als we nagaan welke rol boomen vervullen 

 in de verhouding tot het water in den bodem. De bladerkroon 

 beschaduwt hot omliggende terrein, dat wil zeggen het ver- 

 hindert een zekere hoeveelheid zonlicht den bodem te bereiken 

 en te verwarmen, het blijft koeler op die beschaduwde plekken, 

 veel minder water verdampt, en dus blijft er meer beschik- 

 baar voor den plantengroei. Onbegroeide, kale terreinen, die 

 niet in de onmiddellijke nabijheid van rivieren of bronnen liggen, 

 worden hard en op den duur onvruchtbaar. Afgevallen bla- 



