— 343 — 



deren en andere plantendeelen, bedekken onder boomen den 

 grond, zij beschutten wormen en andere minder ontwikkelde 

 diersoorten, die op verschillende wijze tot de vruchtbaarmaking 

 van den grond medewerken. Zoo dringen de wormen diep in den 

 grond, brengen humusrijken grond naar de diepte en omgekeerd 

 ook naar boven, zij graven overal kanaaltjes waardoor het overtol- 

 lige water tot diep in den grond kan wegzinken en daar bewaard 

 blijven. Zoo voorzien de boomen bij droogte niet slechts in 

 hun eigen behoefte aan water, maar ook in die der talrijke 

 kleinere gewassen, die er onder groeien; bovendien geeft dit 

 water aanleiding tot het ontstaan van talrijke kleine bronnen, 

 die weer de omliggende terreinen van water voorzien. 



De overstroomingen, waarvan wij tegenwoordig veel meer 

 last hebben dan in vroegere tijden, hebben geen andere oorzaak 

 dan ontwouding. In de bosschen is, zooals we gezien heb- 

 ben, de grond poreus; de oevers der kreken en rivieren 

 zijn dicht begroeid met boomen, heesters en allerhande gewas- 

 sen, dikke lagen mos en varens bedekken den grond ; terwijl 

 zelfs de ondergrond dikwijls los en doorlatend is. Bij zware 

 en aanhoudende regens vindt het water op zijn weg naar lagere 

 streken tal van hinderpalen, het stroomt slechts langzaam, 

 wordt overal tegengehouden, de grond is daar gelijk een 

 spons, een groot gedeelte van het water wordt opgezogen en 

 in den ondergrond bewaard. Bij zulk een toestand komt het 

 water eerst langzamerhand in de bedding der rivieren en behalve 

 dit sleept het niet veel modder, bestaande uit allerlei stoffen, 

 die voor een groot deel uit geschikt plan ten voedsel bestaan, 

 mede, maar daar het eerst door de planten, als het mos en 

 door den poreuzen grond gefiltreerd is, komt het in veel zuiver- 

 der toestand in de rivier. Het waterniveau is dan niet aan zulke 

 groote schommelingen onderhevig, het blijft meer gelijk. 



Ik behoef er hier niet op te wijzen, welk een groote rol het 

 water in den landbouw en meer speciaal in den tropischen 

 landbouw vervult, zonder water onvruchtbaarheid ; terwijl wij 

 met water de hoogste productie van onze velden kunnen ver- 

 krijgen. 



