— 346 — 



vond men frisscher jL^roen dan daar, talrijke villa's versierden 

 den omtrek en de vruchtbaarheid van den grond was er spreek- 

 woordelijk. En in 1876, vijftig jaren later, wat een treurige 

 verandering. 



De volgende beschrijving ervan, komt, evenals de vorige, in 

 het vertrouwbare werk, „Mal te Brun's Univ. Geography, 1, 

 470" \oor. Het Khanaat van Buchara, levert wel een der 

 treurigste voorbeelden op, van de gevolgen van ontwouding op 

 groote schaal. Ruim dertig jaren geleden was het een der 

 vruchtbaarste streken van Centraal-Azië, een land, dat een 

 aardsch paradijs kon genoemd worden. Er is in de laatste 

 vijftig jaren echter onder de bewoners een ware manie van 

 bosch vernieling ontstaan, die door een zwak en niet voor zijne 

 taak berekend bestuur, niet werd tegengegaan. Al de groote 

 bosschen werden geveld en het weinige, dat nog bleef bestaan, 

 werd later door vuur vernield. De gevolgen deden zich 

 spoedig gevoelen en de geheele landstreek is in een onvruchtbare 

 woestijn herschapen. De rivieren hebben evenals de kanalen 

 geen water meer, het zand der woestijn, door geen uitgestrekte 

 bosschen meer tegengehouden, wint lederen dag meer veld, door 

 wind en storm gedreven bedekt het alles en het land is nu 

 gelijk aan de woestijn die het eertijds van Khiva scheidde. 



Dergelijke voorbeelden zijn nog met tal van andere te ver- 

 meerderen, maar ook hier kunnen we er leering uittrekken, ik 

 herhaal het, al zijn waarschijnlijk door ons gelukkig eilanden- 

 klimaat de gevolgen van ontwouding niet zoo verschrikkelijk 

 als in landen die een vasteland-klimaat hebben en vooral zooals 

 Buchara, dat aan een groote woestijn grenst, toch doen zich 

 de gevolgen der ontwouding ook hier door overstroomingen 

 gevoelen. 



Opwekkender zijn de mededeelingen in de „Revue scientifique" 

 van Februari van dit jaar, over de met succes bekroonde 

 pogingen der Franschen in Algiers, tot beplanting van enkele 

 woestijnstreken. 



Zooals bekend is leveren de zich bewegende duinen een 



