— 387 — 



Wanneer wij een plant uit den grond nemen wier wortel- 

 stelsel nog niet te veel verwai'd is, dus b.v. een forsch ontwik- 

 kelde kiemplant, dan vinden wij daaraan, ten eerste een hoofd- 

 wortel welke lang gestrekt, zich recht naar beneden een weg 

 baant in den bodem. Daarvan uit gaan min of meer regel- 

 matig geplaatste vertakkingen, welke de zij-wortels vormen. 



Uit den aanleg dien wij, bij het doorsnijden van een zaad- 

 korrel, bij de kiem vinden, ontwikkelde zich liet kiemworteltje. 

 Pas te voorschijn gekomen, vertoont dit reeds de neiging om 

 steeds naar beneden te groeien. 



Deze eigenschap, een gevolg der (positieve) geotropie van den. 

 wortel, is van het grootste belang voor het jeugdige plantje. 

 Daardoor toch wordt het gedwongen zich in den grond te 

 boren, de wortelharen bevestigen het dan aan aarddeeltjes enz. 



Deze (positieve) geotropie blijft de wortel, ook bij zijn ontwik- 

 keling tot hoofd- of penwortel, verder behouden. De zij wortels 

 daarentegen verspreiden zich in min of meer horizontale richting. 



Door het wortelstelsel wordt dus een gedeelte van den aard- 

 bodem doorwoeld, dat, kouden wij het in zijn geheel, als een 

 kluit optillen, een kegelvormige pyramide zoude vormen, 

 met het uiteinde van den hoofdwortel als top, en de sterkst 

 ontwikkelde oudste zij-wortels als basis 



Tevens zouden wij dan zien, dat de verdeeling ea de opvolgende 

 vertakking der zij-wortels van dien aard is, dat zooveel mogelijk 

 elk gedeelte dezer pyramide, van grover of fijner wortels is 

 voorzien. 



Dit is echter slechts theorie, in werkelijkheid vinden wij 

 zelden zulk een regelmatig vertakt wortelstelsel. Menige wortel 

 wordt gedwongen vau zijn theoretischen gang af te wijken; 

 gekromd en verbogen, zijn hoofdwortel s en zij-wortels door- 

 één gegroeid en is er vau regelmaat niet veel meer te bespeuren. 



Ten slotte houdt de hoofdwortel op met groeien en ontwikkelen 

 zich slechts de zij-wortels verder. Terloops zij opgemerkt dat bij 

 de één-zaadlobbige planten de hoofdwortel reeds zeer spoedig 

 verschrompelt, terwijl bij de twee-zaadlobbige gewassen meest 

 een mechanische stoornis, harde ondergrond, water, rots enz. 



