— 300 — 



worteltje net zoo lang krommen tot het weder in het duister is. 

 De gevoeligheid voor vocht is te bekend, dan dat ik hier 

 verder op behoef te wijzen. Evenals door water, zoo w-orden 

 de wortels nog door enkele andere stoffen aangetrokken of 

 afgestooten en bezitten zij de eigenschap op zoogen. chemische 

 prikkels te reageeren. Dat zulks van groot belang is, waar 

 in den bodem zoo verschillende stoffen voorhanden zijn, of 

 door bemesting worden ingebracht, behoeft geen nader betoog. 

 Komen wij nu nog even terug op den vorm van het \Aor- 

 telstelsel, wij onderscheidden dus hoofd- en zij-wortels. Deze 

 wortels hebben zoowel een mechanische als een physiolo- 

 gische rol te vervullen. Zij moeten dienst doen om de plant 

 stevig in den bodem te bevestigen en tevens om het noodige voedsel 

 uit den bodem aan de bovenaardsche organen toe te voeren. 

 Men hoort wel eens beweren, dat een plant met haar 

 wortels even diep gaat als haar kruin hoog is, ja, nog onlangs 

 stond in een veel verspreid tijdschrift te lezen, dat een Ame- 

 rikaan, na zorgvuldige ontgraving van alle wortels van enkele 

 boomen, bevonden had dat richting en uitbreiding der hoofd- 

 en zij-wortels overeenstemden met die van den stam en takken. 

 Dat dit in het brein van den schrijver wellicht zoo scheen, 

 is mogelijk, de werkelijkheid is verre van dien. 



De hoofdwortel streeft er naar, door zich in de diepte te 

 begeven te verhoeden, dat de plant topzwaar wordt. Waren 

 er slechts zij-wortels aanwezig, dicht nabij de oppervlakte, 

 dan zoude met een hevigen windstoot de boom, vooral wan- 

 neer deze een zwaren kruin heeft, licht buiten den evenwicht- 

 stand komen en omvallen. 



Yooral bij zware boomen heeft de hoofdwortel zich sterk 

 ontwikkeld en is zoo stevig, ook door de zij-wortels, in den 

 bodem vastgeankerd, dat er een groote inspanning toe behoort, 

 om de worteld los te wrikken en dan uit den grond te trekken. 

 De bouw van het wortelhout is daarbij bijzonder stevig, be- 

 kend is de hardheid. 



Na een windhoos vindt men ook zelden boomen met wortel 

 en al losgerukt, maar meestal afgeknapt boven den grond. 



