— 426 — 



met een zeer dicht en hoog bosch. Het soort booraen is in het 

 algemeen een ander dan dat in de hoogere streken; vooral komt 

 voor een aldaar „kajoe lamè" genoemde boom, met talrijke knievor- 

 mige, boven den grond uitstekende wortels. Het hout is uiterst 

 licht en poreus. 



De diepe, meer zuiver veen bevattende, paja's zijn rijk aan een 

 zich snol voortplantend gewas (kangkong genaamd), dat door zijn 

 snellen groei gemakkelijk de afvoerkanalen en parits (goten) ver- 

 stopt en dus veel last kan veroorzaken. Is het land op nieuw onder 

 water gezet, zoo komt het snel terug. 



Wordt paja-grond voor de eerste maal bewerkt, zoo neemt men 

 (volgens mondelinge mededeeling) herhaaldelijk een reuk naar be- 

 dorven eieren waar; ongetwijfeld wijst dit op zwavelwaterstofgas. 

 Herhaaldelijk werd het voorkomen van moerasgas geconstateerd. 

 Ook de producten van andere reductie-processen konden worden 

 aangetoond, bijv. zeer algemeen, in water oplosbare ferro-verbin- 

 dingen. Door zorgvuldige drooglegging en voldoenden en spoe- 

 digen afvoer van hemel- en kwelwater worden deze schadelijke 

 stofiFen voldoende omgezet, of weggevoerd, zoodat de tabak er geen 

 schade door ondervindt. Een sterk zure reactie komt in den onder- 

 grond algemeen voor, in den bovengrond verdwijnt deze spoedig. 



Om paja-gronden voor tabakscultuur geschikt te maken, wordt 

 begonnen met den bodem droog te maken ; in het algemeen wordt 

 het geheel met een dijk met ringsloot omgeven, aan het laagste 

 gedeelte met duikers of sluizen voorzien. In de paja uitloopende 

 riviertjes worden buitenom afgeleid en de bestaande bedding, na 

 normaliseering, gebezigd als afvoerkanaal van overtollig water ; zoo 

 uoodig, worden bovendien kanalen gemaakt. De afvoer geschiedt 

 uitsluitend door open slooten, greppels of parits. Van draineerbuizen 

 wordt om de kosten en andere praktische bezwaren, geen gebruik 

 gemaakt. De buizen zouden slechts voor één oogst dienst kunnen 

 doen omdat men of niet uf na zeer langen tijd op dezelfde plaats terug- 

 komt en er dus alle kans bestaat, dat zij geheel verstopt zullen 

 worden. Is door den waterafvoer de bodem eenigszins begaanbaar 

 geworden, zoo vangt men aan de boomen te vellen en den kleineren 

 plantengroei op te ruimen. Het verbranden van de gedroogde 

 boomen moet met omzichtigheid op niet te groote stapels geschie- 

 den, omdat anders de veenlaag mee verbrandt. 



Geraakt toevallig droge paja in brand, zoo brandt de turflaag 



