— 427 — 



door tot de waterlijn of tot de onbrandbare onderlaag. Is deze 

 van klei, zoo houdt men een voor alle gewassen onbruikbaar land 

 over, omdat het geheel met een laag kleine, scherpkantige, gruis- 

 achtige roode baksteenstukjes, ter dikte yan eenige cM. bedekt is. 



De in de lagere streken gevonden klei wordt ook algemeen als 

 materiaal bij het bakken van steenen gebruikt. 



Is het land schoongemaakt, zoo Avordt tot een diepte van 30 cM. 

 getjankold; is de turflaag dun, zoo verkrijgt men dus daardoor een 

 bovengrond van turf met klei gemengd. 



Bij diepe veenlagen blijft boven- en ondergrond turf en ziet men 

 dus tabak planten en tabak groeien in turf. 



In het algemeen wordt waargenomen, dat tabak op een grond 

 uit turf en klei of turf en zand bestaande een beter soort oplevert, 

 dan alleen op turf of alleen op klei, wanneer overigens de onder- 

 grond en vooral de stand van het grondwater gelijk zijn. 



Gewoonlijk wordt niet bemest. Op eene onderneming werd bij 

 wijze van proef bemest met Thomas-phosphaat; ook met kalisalpeter 

 en met versch gebrande kalk werden proeven genomen. Om later 

 te vermelden redenen, zijn deze stoffen niet aan te raden. 



Het planten geschiedt, met het oog op de dichter bij zee later 

 invallende regens, eenigen tijd nadat dit in de hoogere streek is 

 aangevangen. Het verschil bedraagt soms eenige maanden. 



De groei is snel; de planten ontwikkelen zich krachtig door den 

 groeten voorraad gemakkelijk assimileerbare voedingstoÖ'en en door 

 het nimmer ontbreken van water, dank zij de lage ligging en de 

 groote water-capaciteit dezer gronden. De grootste oogsten per 

 veld zijn van paja-grond. Hevige regens, die in hoogere streken 

 vallen, maken evenwel den oogst wisselvallig, door het veroorzaken 

 van overstroomingen. Het op de onderneming zelf vallende water 

 doet minder schade. 



Evenzoo levert het bouwen van droogschuren soms moeielijkhe- 

 den op, wegens de groote losheid en vochtigheid van den bodem. In 

 den vochtigen ondergrond rotten de palen sneller weg dan elders 

 en blijft een zelfde droogschuur veelal slechts twee jaren bruikbaar. 



De paja-gronden behooren bij uitzondering tot degene, waar lalang 

 (alang-alang) niet groeien wil; ook werd medegedeeld, dat na de 

 tabak het land ongeschikt was voor de rijstcultuur, daar de padi 

 dood ging; of dit geldt voor de met klei gemengde paja's evenals 

 Toor den veengrond alleen, is mij niet bekend geworden. 



