— 429 — 



schadelijke bestanddeelen te verliezen. Bovendien heeft de boven 

 gekomen, dikwijls geelachtig gekleurde, vettige klei-ondergrond door 

 de droogte een structuur aangenomen, geheel overeenkomende met 

 de boven beschreven onderlaag, waarop de turf is verbrand, alleen 

 vindt men hier geen rood gebakken gruisachtige deeltjes, maar zijn 

 zij lichtgeel, of grauw gekleurd. De ondergrond blijft zeer ondoor- 

 laatbaar en steeds vochtig. Waar men nu op de hoogere, meer 

 landwaarts in gelegen kleigronden, welke bovendien meestal met 

 grovere zandachtige deelen gemengd zijn, reeds veel moeite heeft 

 om den bodem voldoende droog te houden, moet het niet bevreem- 

 den, dat deze hoofdzakelijk uit zware klei bestaande ondergrond 

 uiterst ondoorlaatbaar en bij droogte zeer hard wordt. De tabak 

 vertoont dan ook dezelfde verschijnselen als op ondoorlaatbare klei; 

 zij blijft klein, bloeit snel, en de wortels zijn op vele plaatsen verrot. 

 Door het verdwijnen van de turfachtige plantenresten, is de klei 

 dicht en ondoorlaatbaar geworden. 



Wil men op deze gronden na een langen tijd terugkeeren, zoo 

 kan men vrij zeker een verbetering verwachten van den tweeden 

 oogst, indien men, nadat eenmaal is afgeplant, de afvoerkanalen 

 dichtmaakt en daardoor den oorspronkelijken plantengroei laat 

 terugkeeren. Laat men hen in den drogen tijd open en droog 

 liggen, zoo verdwijnt de veenachtige laag of het zich tusschen 

 de klei bevindende veen zeer snel, en men houdt een onbruikbaren 

 kleigrond over. Bij het atsluiten der afvoerkanalen komt, zooals 

 reeds meermalen is gebleken, op den vochtigen bodem vrij snel een 

 welige plantengroei terug. 



Yoor het gebruik van kunstmeststoifen en van kalk moet op 

 paja-gronden voorloopig worden gewaarschuwd. Aan eerstgenoemde 

 bestaat geen behoefte, zooals voldoende blijkt uit de groote ontwik- 

 keling van de tabak op allen paja-grond. Voor het gebruik van 

 kalk moet gewaarschuwd Avorden, omdat zonder kalk, alleen door 

 drooglegging, de zure reactie verdwijnt en verder, omdat men in 

 de tropen, blijkens elders genomen proeven, met het gebruik van 

 kalk uiterst voorzichtig moet zijn ; niet slechts om de veranderingen 

 die in de organische deelen van den bodem worden ge'tracht, (in dit 

 geval dus de turfachtige bestanddeelen), doch ook door het onder den 

 invloed van voortdurende groote warmte en vochtigheid ontleed 

 worden en oplosbaar worden der alcaliën. Door het uitstrooien van 

 de asch wordt daarenboven reeds eenige kalk in den grond gebracht. 



