— 434 - 



Daarom behoort de strook met de meer grijsachtig gekleurde, 

 gemengde klei onder do beste tabaksgronden, in tegenstelling met 

 de tegen de zee aan gelegene strook, waar de werking der rivieren 

 nog te veel haar invloed doet gevoelen op de structuur en de 

 vorming van den bodem. 



De strook tusschen het roode hoogere en het lagere bij de zee 

 gelegen land, is dus van een doorlaatbare grondsoort van korre- 

 lige structuur, gemengd zand- en kleiachtig, zooals die voor tabak 

 gewild is. Hij vertoont de goede eigenschappen van klei en zand 

 door het absorptievermogen en de waterhoudendheid van de eer- 

 ste, met de doorlaatbaarheid van de tweede. Waar de klei meer 

 op den voorgrond treedt op lagere plaatsen, wordt de bodem 

 meer afhankelijk van het weer. Te veel regen schaadt door het 

 veroorzaken van rotting; het stagneerende water is na het opnieuw 

 doorkomen van de zon hoogst schadelijk. Het wortelnet blijft klein 

 en kan niet genoeg water uit den bodem opnemen in tijd van 

 droogte. Bij droogte scheurt de grond bovendien, hetgeen aan de 

 teere wortels groote schade kan veroorzaken. 



Dikwijls tracht men door kunstmest, in groote hoeveelheid aan 

 te wenden, te vergoeden, wat door ondoorlaatbaarheid, lage ligging 

 of ongunstig weer bedorven is. Te veel kunstmest in zware klei 

 kan onder omstandigheden schadelijk worden voor de plant. Het 

 groote absorptievermogen, gevoegd bij de langzame circulatie van 

 water en daardoor het minder verspreid geraken van den mest 

 in den bodem, maakt, dat de planten zich in een te geconcentreerde 

 mestomgeving bevinden. 



De naast kleigronden gelegen pematangs met hun weligen plan- 

 tengroei, geven van zelf den weg aan om tot verbetering te geraken. 



Tabak heeft nu eenmaal een lossen bodem noodig om tot eene ont- 

 wikkeling te geraken, zooals die gewenscht wordt. Op verbetering 

 van de structuur van den bodem zal men zich dus moeten toeleggen. 



Daar het mij gebleken is, dat van vele oogenschijnlijk zware 

 ondoorlaatbare kleigronden, de ondergrond uit grof zand bestaat, 

 zou het nemen van de volgende proef wellicht aanbeveling verdienen. 



Men bewerke den grond, hetzij door ploegen, hetzij met den 

 tjankol, zoo diep, dat een vermenging van den zandigen, groven 

 ondergrond met de vaste kleilaag plaats vindt ; daardoor komt men 

 meer in de omstandigheden van de hooger gelegen, meer gemengde 

 klei bevattende, gronden. 



