— 437 — 



Bij het aanleggen van jong bosch trachte men de steeds op- 

 komende lalang zooveel mogelijk tegen te gaan, door met een 

 diepe besverking de wortels boven te brengen, hen uit den bodem te 

 verwijderen en te verbranden. 



Hierdoor alleen voorkomt men, dat men veel moeite en kosten 

 aan jong bosch besteed, in enkele uren ziet verdwijnen door een 

 lalangbrand. 



Dat tabak een lossen bodem behoeft, blijkt ten duidelijkste uit den 

 uituemenden stand der planten op de gemengde en meer zandige 

 bodems, die tusschen de zwaardere klei voorkomen. Te meer omdat 

 ook de zeer zandige bodems veelal op klei rusten of van vroegeren 

 plantengroei humus bevatten, die hen voor te sterke uitdroging 

 behoeden. 



Komt men in het ander uitsterste, waar de bodem gekenmerkt 

 is door een dichte ondoorlaatbare structuur, dan moet men voor 

 alles deze verbeteren. 



Waar, zooals in Europa de cultuur in het klein geschiedt, en men, 

 door omstandigheden gedwongen jaarlijks op denzelfdeu grond tabak 

 plant, wordt aan verbetering van de structuur van den bodem de 

 meeste zorg besteed. Door stalmest, bladaarde, compost, verbetert 

 men zoowel dichten klei- als lossen zandgrond. De cultuur 

 geschiedt hier echter op een te groot oppervlak, dat anders 

 dan bij uitzondering van deze middelen kan gebruik gemaakt 

 worden. 



Hier wordt de hoofdzaak dus, zich voor alles toe te leggen om 

 te houden, wat men heeft; bij de hooger gelegen gronden welke 

 nog in zeer gunstige conditie verkeeren, evenals de gemengde in 

 lagere streken, moet men trachten de goede structuur blijvend te ma- 

 ken. Terwijl men bij gronden, waar zij ontbreekt haar te voorschijn 

 moet roepen. 



In beide gevallen is herbossching noodig, gepaard met het uit- 

 roeien van lalang, om dit mogelijk te maken. 



Paina. 



De losse structuur van den bodem, tengevolge van den vulcani- 

 schen oorsprong, is oorzaak geweest, dat in hooger gelegen streken 

 door de rivieren diepe insnijdingen zijn gemaakt, welke veelal door 

 vrij steile oevers begrensd zijn. Groote stukkeu van den oever 

 werden bij hoogen waterstand ondermijnd en stortten in. Het grootste 



