— 438 — 



deel werd door de rivier meegevoerd, slechts grootere steonen ble- 

 yen achter en zoodoende werd of het geheele bed verplaatst, of er 

 ontstond tusschen het oorspronkelijke be') en het hoogere land een 

 alleen bij hoog water onderloopende, overigens vlakke strook grond. 

 Bij zich sterk kronkelende rivieren, waar de stroom dus niet langs 

 maar tegen den oever gericht is, wordt langzamerhand het geheele 

 bed verlegd, waardoor, bij lagen waterstand, dit een aanzienlijke 

 met groote steenen bedekte vlakte vertoont. Dat deze wegvoering 

 van aarde zeer groote afmetingen kan aannemen, blijkt uit een 

 voorbeeld, waar aan de buitenzijde van een bocht in een rivier, 

 in den loop van enkele jaren, een stuk van meer dan 15 M. land- 

 waarts in, bij een hoogte van + 5 M. boven gewoon peil geheel 

 was weggeslagen en meegevoerd, waardoor een steile oever ontstond 

 bij de rivier. Deze groote hoeveelheid grovere zandachtige deelen 

 wordt nu door de rivier, wanneer zij verder in haar loop lagere gedeel- 

 ten langs den oever, bij vroegere gelegenheden gevormd, over- 

 stroomt, door de ingetreden mindere stroomsnelheid weder afgezet 

 en geeft dan aanleiding tot het ontstaan van pama's. 



Pama's zijn dus strooken vlak land, gelegen tusscheu het bed 

 van een rivier en den stellen, hooger gelegen oever, welke alleen 

 bij hoogen waterstand onderloopen en bij die gelegenheid, nadat 

 het water weer is verdwenen, door een laagje zand en soms slib 

 bedekt worden. 



De samenstelling van de pama's komt dus in het algemeen niet 

 overeen met die van het land, waaraan zij grenzen. De vruchtbaarheid 

 dezer grondsoort is zeer groot, niet alleen door het bij het zand 

 gemengde slib, dat na overstroomingen achterblijft, doch ook, 

 doordat van het hoog gelegen land, na regen, veel humusrijken en 

 verweerden bovengrond naar beneden wordt gespoeld op de pama. 

 Bovendien is de zandige structuur zeer geschikt tot het bespoedigen 

 der verweering en is er zelden gebrek aan vocht door de lagere 

 ligging. Het gevaar dreigt echter steeds, dat bij buitengewoon 

 hoogen waterstand de te veld staande tabak schade lijdt; dat ook 

 plaatsen in de pama, waar zich waterloopen bevinden, door den 

 kleiachtigen, ondoorlaatbaren en vochtigen toestand geen produkt 

 opleveren, spreekt van zelf. 



De hoeveelheid zand, die na een hoogen waterstand wordt achter- 

 gelaten, is soms aanzienlijk. Op een langs roeden heuvelgrond 

 gelegen pama, die met tabak was beplant, werd na een e onderwa- 



