— 440 — 



planteulaag, wel geen sprake kon zijn en toch door <le aanwezigheid 

 van oerbosch gelegenlioid is, dat zich op en in den bodem hiimusle- 

 verende stoffen verzamelen, is men geneigd het volgende aan te nemen. 



In lossen zandgrond geschieden, ook in de gematigde luchtstreek, 

 omzettingen uiterst snel (men denke aan stalmest, enz. in hei- of 

 duinzand), het moet dan niet verwonderen, dat in een zooveel 

 warmer en vochtiger klimaat, waar bijna gedurende het geheele 

 jaar door, de omzettingen in hooge mate kunnen plaats hebben, 

 deze humusverbruiking gelijken tred kan liouden met de humus- 

 levering door het plantendek. 



De losse, warme, van overmaat van vocht nimmer schade lijden- 

 de bovenlaag, is geen geschikt medium om humus te bewaren, 

 terwijl de jaarlijks een- of tweemaal plaats vindende overstroomingen, 

 door den korten duur en het snel wegzinken van het Avater in 

 den bodem, het verdwijnen van de humusleverende plantenresten 

 niet zal kunnen tegenhouden. Een niet zure reactie in den onder- 

 grond en het afwezig zijn van schadelijke, bij vochtigheid ontstaande 

 verbindingen, wijzen er eveneens op. 



Voor deze lager gelegen landen gelden dus in het kort de vol- 

 gende opmerkingen. 



1. Als algemeene opmerking geldt, dat men niet minder zorg moet 

 besteden aan het behouden van een goede structuur, dan aan het 

 verbeteren van een slechte. 



2. Yan de in deze streek voorkomende gemengde en zandrijke 

 gronden, beware of verbetere men de goede structuur door het 

 aanleggen van jong bosch. Zoo mogelijk beperke men de lalang, 

 om de schade door lalangbranden veroorzaakt tegen te gaan. 



3. Kleigronden, waarvan de bovenlaag dun is, en op zandgrond 

 rust, worden zoo mogelijk, tot een diepte bewerkt, hetzij met een ploeg, 

 hetzy met een tjankol, dat een vermenging van beide grondsoorten 

 plaats vindt. Daarna wordt hetzij tabak, hetzij jong bosch geplant. 



4. De laaggelegen gronden, klei zoowel als paja, worden nadat 

 de tabak van het land is, door het dichtmaken der afwateringen 

 in een zoodanigen vochtigen staat gebracht, dat een moerasplanten- 

 groei of bosch, aan de vochtige streken eigen, terugkomen kan. 



5. Het gebruik van kalk, hetzij alleen, hetzij gemengd met 

 meststoffen, moet voorloopig vermeden worden, tot meer bekend is 

 omtrent haar werking. 



