— 486 — 



in October en November in Bësoeki verzameld. Rijk bloeiend. 

 Rijpe vruchten niet gemakkelijk in groote hoeveelheden te 

 krijgen. In bloei- en vruchttijd trekt de boom niet meer 

 dan anders de aandacht. — Gebruik: Hout: zoowel in Sé- 

 marang als in I^anjoewangi om groote sterkte en duur- 

 zaamheid geroemd, en vooral in laatstgenoemde streek veel 

 voor huis- en bruggenbouw gebezigd. In de residentie 

 Bësoeki werden niet zelden een zeer groot aantal volwassen 

 boomen dezer houtsoort door het gouvernement gekapt voor 

 bruggenbouw. Hout effen-wdt (zonder kernhout), reukeloos, 

 fijndradig; gemakkelijk in groote afmetingen en nog in vrij 

 groote hoeveelheden te krijgen (o.a. in de residentie Bësoeki). 

 In Sëmarang hout voor gevesten van wapens gebezigd. Dit 

 hout verdient een nauwkeurig technisch onderzoek. In Ba- 

 njoewangi wordt het tot de beste bouwhoutsoorten gerekend. 

 Zeer belangrijk is het resultaat van een onderzoek, door de 

 firma Noothout & Co te Kediri, ingesteld naar de geschiktheid 

 van eenige Javaansche houtsoorten en ook van dit hout voor 

 de fabricatie van lucifers en lucifersdoosjes. Daarbij werden 

 5 rubrieken gemaakt „onbruikbaar, slecht, bruikbaar, goed, 

 uitstekend" en daarbij bleek voor lucifersstokjes van alle 29 

 onderzochte soorten het mangirhout de eenige soort te zijn, die tot 

 de rubriek „uitstekend'^ behoorde, terwijl dit zelfde hout met 

 slechts 2 andere soorten tot de rubriek „goed voor lucifersdoosjes" 

 gerekend moest worden. De cultuur van dit prachtige bouw- 

 hout verdient dus ook met het oog op de lucifersfabricatie 

 aanbeveling. Gebruik van de Schors e n z. Volgens Prof. 

 Radlkofer en volgens in 1896 gedaan onderzoek van Dr. 

 BooRSMA, Chef V. h. pharmacologisch laboratorium in 's Lands- 

 Plantentuin, bevat de schors saponine evenals o. a. de vruchten 

 van de verwante Sapindus Rarak DC. Onlangs deelde ons Dr. 

 VoRDERMAN het volgoude mede : „In enkele streken van Midden- 

 Java (o. a. in de residentie Solo) wordt uit de fijngestampte 

 schors der boomsoort, vermengd met eenige andere plantaardige 

 bestanddeelen, eene soort zeep bereid, die in den vorm van 

 kleine balletjes bij de inlandsciie medicijnenverkoopers te 



