— 490 — 



HET VERVAARDIGEN VAN KUNSTMATIGE ZIJDE. 



De concurrentie wordt bij iederen tak van landbouw, bij lederen 

 tak van industrie scherper. De ontdekkingen om van goedkoop 

 materiaal gezochte zaken te vervaardigen volgen snel op elkaar 

 en hetgeen heden nog voor onmogelijk verklaard wordt, behoort 

 morgen tot de werkelijkheid. 



Zoo komt in een recent nommer der „Times" een opstel voor 

 over het vervaardigen van zijde uit houtpap. De Comte Hilaire 

 de Chardonnet komt de eer der ontdekking toe. Vrij uitgebreide 

 fabrieken zijn te Besan(;jon door genoemden edelman opgericht en 

 ofschoon zij eerst sedert 1893 werken, neemt de vraag naar 

 deze zijde zoo toe, dat een aantal Engelsche fabrikanten eene 

 commissie naar Besangon zonden, met de opdracht de mogelijkheid 

 te onderzoeken of ook in Engeland deze industrie ingevoerd kan 

 worden. De commissie bestond uit eenige fabrikanten, een inge- 

 nieur-werktuigkundige, een scheikundige en een rechtsgeleerde. 



De resultaten van het onderzoek waren zoo bevredigend dat 

 besloten is tot oprichting van eene fabriek voor f 360.000 in de 

 nabijheid van Manchester. De bedoeling is, in de fabriek uit hout- 

 pap zijdegaren te bereiden en dit te verkoopen aan de wevers, 

 die het op hun reeds bestaande machines tot zijde kunnen weven. 



De pap wordt met heel veel zorg gezuiverd, zoodat zij er bijna 

 uitziet als dikke gom, dan in cylinders gegoten, waaruit ze door 

 pneumatische drukking door pijpen in de spinafdeeling wordt ge- 

 bracht. De pijpen zijn voorzien van kleine, dicht bij elkaar staande 

 kranen, en ieder kraantje is voorzien van een glazen buisje, aan 

 welks uiteinde eene kleine opening is, waardoor de draad te voorschijn 

 komt. Van deze buisjes, die men glazen zijdewormen noemt, zijn er 

 12.000 in de werken te Besan§on aanwezig. Door den pneumatischen 

 druk wordt de vloeibare massa niet slechts uit de cylinders in de 

 pijpen gebracht, maar ook door de glazen buisjes gedrongen. Een 

 zeer klein bolletje komt uit die glazen zijdewormen te voorschgn, 

 dat door de spinster tot een uiterst fijne draad uitgetrokken wordt. 

 Acht, tien of twaalf van die ragfijne draadjes worden tot een zijden 

 draad gevlochten. 



Het nieuwe product neemt gemakkelijker de kleuren aan dan 

 gewone zijde van zijdewormen afkomstig. Het grootste verschil 

 tusschen natuurlijke en kunstmatige zijde is de grootere glans 

 van laatstgenoemde. Het succes, reeds in Frankrijk verkregen, 



