— 559 — 



leveren echter de planten met de grootste vruchten het meeste 

 product, men heeft hier bovendien te letten op de verhouding 

 van het gewicht der vrucht tot dat der bereide koffie ; ofschoon 

 er nog een groot aantal afwijkingen en verschillen te consta- 

 teeren zijn, is het aangehaalde toch voldoende om bij de keuze 

 van dienst te zijn. 



Niet onwaarschijnlijk zal de Liberia-koffie zich hier lang- 

 zamerhand naar bodem en klimaat schikken en men op 

 plaatsen waar genoemde factoren het gunstigst zijn, op den 

 duur een ras zien ontstaan, dat beter is dan de jarenlang in 

 minder gunstige streken geteelde koffie. Dit zijn natuurin- 

 vloeden waarin echter dooi het werk van den bekwamen en 

 vooruitstrevenden planter zeker ten goede ingegrepen zal kunnen 

 worden. 



Er kan daarom, het zij hier herhaald, niet te veel zorg aan 

 de keuze van het zaaizaad besteed worden. 



In de eerste plaats moet men gezonde goeddragende, niet 

 te oude noch te jonge boomen uitkiezen en daarvan de grootste 

 en zwaarste zaden nemen. De bereiding van het zaad is zeer 

 eenvoudig. De vruchten worden voorzichtig opengemaakt — 

 het zekerste is 't wellicht ze te laten stukbijten — en de versch 

 gepulpte koffiezaden kan men dadelijk uitzaaien. Wil men 

 ze verzenden, dan laat men ze 24 uur in niet te groote hoeveel- 

 heid op een hoop liggen. Dan wascht men ze ter deze en 

 droogt ze in de schaduw. Soms vermengt men de versch 

 gepulpte zaden wel direct met een ruime hoeveelheid asch of 

 houtskoolpoeder en droogt ze dan in den wind. Het verschil 

 in grootte en gewicht der Liberia-koffiezaden is zeer opvallend 

 en proeven, door een van ons (v.R.) in de laatste jaren in den 

 Cultuurtuin genomen, leerden, dat men uit kleine zaden zwak- 

 ke planten krijgt. Het is trouwens een algemeene reo-el dat 

 groote zaden sterkere planten, met grooter geschiktheid voor 

 vermenigvuldiging, voortbrengen dan kleine zaden der zelfde 

 soort. Bij aankoop van Liberia-koffiezaad zal men dus wel 

 doen te verlangen dat 100 stuks zaden in de hoornschil min- 

 stens een volume van 75 c^I^ innemen. Gewoonlijk geeft het 



