— 564 — 



groei op enkele plaatsen gestoord wordt, zoodat er een verkrom- 

 ming optreedt. Zooals echter reeds werd opgemerkt komen dik- 

 wijls op kweekbedden, waarvan de grond met de meeste zorg 

 behandeld werd, misvormingen even goed voor. 



In 't algemeen zal men goed doen de kweekbeddingen op 

 nieuwen grond aan te leggen ; moet men echter de oude bedden 

 gebruiken, dan zal door het opbrengen van een laag bladaarde 

 of door bemesting met stalmest en compost de vorige vrucht- 

 baarheid aan den grond weergegeven kunnen worden. 



Grondbewerking. 



Mag men over het algemeen in het landbouwbedrijf reeds 

 niet generaliseeren, nog meer bijzonder is zulks het geval bij 

 het geven van voorschriften voor de bewerking van den bodem. 



Het is juist bij de Liberia-koffie-cultuur zulk een uiterst 

 gunstige omstandigheid, dat zij op zeer verschillende gronden 

 goede resultaten geeft, ook daar waar de Java-kofïie niet meer 

 slaagt of slechts gedurende weinige jaren oogsten geeft. 



Liberia- koffie wordt geplant, zoowel op pas ontgonnen bosch- 

 grond, als in afgeschreven Java-koffie-tuinen en in oude thee- 

 tuinen, op sawah- en tegalgronden, enz., bovendien kan er nog 

 groote verscheidenheid in de grondsoort zelf bestaan. Men 

 vindt tuinen op zand en klei even goed als op daartusschen 

 liggende mengsels. 



Het ligt voor de hand, dat al deze grondsoorten niet dezelfde 

 bewerking verlangen, wat voor de één goed is zoude voor de 

 andere minder gewenscht kunnen zijn. Zoo kan men a priori 

 aannemen, dat zware gronden meer bewerkt moeten worden, 

 dan lichte gronden ; dat zulks echter ook niet altijd opgaat zien 

 we o. a. uit de interessante brochure over Liberia-koffie- 

 cultuur van den heer F. W. Morren (Maart 1894). De 

 heer M. zegt, „zoo zagen wij op het Kloetgebergte de beste 

 resultaten met het 2 of 3 maal 's jaars diep omwerken van den 

 bodem; terwijl wij op het Zuidergebergte eene onderneming 

 bezochten, die prachtig stond, regelmatig schitterende oogsten 

 afwierp en, het was in den vollen oostmoesson, waar de zware 



