— 569 — 



krachtige invloed op de yerbetering van den physieken toestand 

 is hiervan het gevolg. Op hellende terreinen loopen gewoonlijk 

 de geulen niet door, zij zijn hier en daar onderbroken ; door het 

 snel stroomende regenwater zoude bij doorloopende goten te veel 

 grond medegevoerd worden en zij zouden hoe langer hoe 

 dieper worden. Xu daarentegen vullen die geulen zich lang- 

 zamerhand met aarde, bladeren enz., die van tijd tot tijd er uitge- 

 haald en met den bovengrond vermengd worden. Elders laat 

 men de geulen zich eenvoudig vullen met dit afval; zijn 

 zij eenmaal vol, dan worden er weder andere gaten gegraven 

 en zoodoende wordt het geheele terrein bewerkt en tevens bemest. 

 Aanleg van terrassen is op hellend terrein natuurlijk noodig, wil 

 men de vruchtbare bouwkruin op den duur niet verloren zien 

 gaan. 



Wij mogen wel aannemen, dat het op zware, vaste gronden 

 zonder intensieve grondbewerking, en op schrale op den duur 

 zonder bemesting niet gaat en dat minder goede of slordige 

 bearbeiding van den bodem zich steeds wreekt ; minder 

 krachtige groei, ziekte in het gewas en minder product zullen 

 daarvan wel de gevolgen zijn. 



Naar aanleiding der door ons in eenige vorige afleveringen 

 gestelde vragen, hadden enkele H. H. planters de groote wel- 

 willendheid ons meer of minder uitvoerige mededeelingen te 

 doen. Die over de ontginning komen bijna allen daarin overeen, 

 dat plantkuilen gemaakt werden, bij de meeste 2 voet in 

 't kubiek, terwijl de grond bovendien op meerdere of mindere 

 diepte werd omgewerkt en schoongemaakt. Sommigen laten 

 het geheele terrein op l'/s "^oet diepte omwerken en behoeven 

 dan natuurlijk ook maar kleine plantgaten te laten slaan. Bij 

 de ontginning van het terrein moet men natuurlijk rekening hou- 

 den met de plantwijdte die men kiezen wil. Op Java wordt bijna 

 algemeen aangenomen, dat een onderlinge afstand derboomen, 

 van 12 vt. voldoende is. Ook hier geldt de regel ,, niet gene- 

 raliseeren"! Zoo schrijft de heer Ribbius: („Rapport over een 

 proef-aanplant van Liberia-koffie bij Batoe Panggal, Koetei.") 

 -In de tuinen van den Sultan van Koetei is de afstand van 12 



