— 570 — 



vt. gebleken te gering te zijn en is men daar nu op 14 vt. af- 

 stand gaan planten". 



Indien wij hier bijv. in 6 a 7 jarige aanplantingen, waar de 

 koffie op 12 voet afstand staat, waarnemen dat de aanplant nog 

 bij lange na niet gesloten is, den laat het zich aanzien dat een 

 afstand van 12 voet waarschijnlijk wel voldoende zal zijn. 

 Vruchtbaarheid van den grond en gunstige klimatologische 

 omstandigheden zijn hierbij van zeer groeten invloed. In deze 

 streken plant men echter op sawah- en tegalgronden, terwijl 

 men in Koetei over maagdelijke humusgronden beschikt; ook 

 het klimaat aldaar schijnt bijzonder geschikt voor de Liberia- 

 koffie. 



Er is echter meer. Als men ziet, dat 6 a 7 jarige boomen 

 hier nog geen gesloten aanplantingen vormen, dat dus een 

 groot gedeelte van den bodem onbenut en onbedekt blijft, dan 

 komt onwillekeurig bij menig planter de vraag op, of niet 

 gedurende de jaren, dat de Liberia-koffie het geheele terrein 

 nog niet noodig heeft, iets anders geplant kan worden, al maakt 

 het product daarvan slechts de exploitatiekosten goed. Ook 

 zal het onderhoud dan goedkooper zijn, daar op bedekte gronden 

 weinig of geen onkruid groeit. 



Het ligt voor de hand, dat sommigen op het denkbeeld 

 kwamen in het begin de Liberia-koffie dichter bij elkaar te 

 planten om er zoodra zulks noodzakelijk zou blijken een deel 

 uit te kappen. Er zijn hier in de buurt en in de Preanger 

 Regentschappen ondernemingen waar bij wijze van proef op enkele 

 stukken de Liberia koffie op 6 voet afstand geplant is, en waarvan 

 al eenige fraaie oogsten verkregen zijn; dergelijke aanplantin- 

 gen brengen natuurlijk in de eerste jaren het viervoud op van 

 tuinen waar dadelijk op 12 voet geplant is. De voordeden zijn in 

 het begin niet gering te achten, in de eerste plaats om het meer- 

 dere product en in de tweede plaats om het mindere onderhoud. 

 Wij vermeenen toch tot voorzichtigheid in deze te moeten 

 aansporen; de moeielijkheid ligt hier : men komt er ongedwongen 

 niet toe de koffie tijdig uit te kappen; wie kapt een boom om 

 beladen met jonge of met rijpe vruchten? En zulks is met 



