— 580 — 



Het is zeker niet onbelangrijk wanneer wij met den inhoud 

 daarvan kennis maken, daar er onderwerpen in worden be- 

 handeld welke den vooruitstrevenden landbouwer niet onver- 

 schillig kunnen zijn. 



Het is nog geen halve eeuw geleden, dat Liebig ons aan- 

 toonde, dat een krachtige ontwikkeling der planten alleen 

 dan mogelijk is, wanneer alle plantenvoedende stoffen in 

 voldoende mate voorhanden zijn; dat reeds het ontbreken 

 van een hiervan, den groei der planten onmogelijk maakt, 

 dat het in onvoldoende mate voorhanden zijn van een enkele 

 voedingsstof den oogst beperkte, zoodat de grootte hiervan 

 bepaald wordt door de hoeveelheid der in relatief geringste 

 hoeveelheid aanwezige voedingsstof. 



Vele vlijtige onderzoekingen zijn sedert door de talrijke 

 leerlingen van den groeten meester aan de Duitsche proef- 

 stations uitgevoerd geworden, waardoor de Liebigsche leer 

 als juist erkend en hier en daar gemodificeerd en uitgebreid 

 werd. 



Nieuwe eigenschappen der plantenvoedende stoffen, hun 

 gedrag in den bodem, de hoeveelheid welke in den vorm 

 van oogsten aan den bodem wordt onttrokken, hun mestwaarde 

 en vele andere landbouwkundig belangrijke vraagstukken wer- 

 den nader onderzocht. De eenvoudigste landbouwer leerde 

 op deze wijze de bemesting van de akkers opvatten als 

 een toevoer van plantenvoedende stoffen in de plaats van de 

 hoeveelheden minerale stoffen (en stikstof), welke door de 

 oogsten aan den bodem waren onttrokken. 



Alhoewel niemand in 't algemeen de juistheid van deze leer 

 in twijfel trok, was het toch reeds lang allen denkenden land- 

 bouwers bekend, dat de theorie der bemesting hen slechts op 

 on volkomene wijze kon inlichten omtrent de voedende stoffen 

 en hunne hoeveelheden, welke in speciale gevallen als bemes- 

 ting moesten worden gegeven. Men zag toch overal, dat het 

 gehalte aan plantenvoedende stoffen in den oogst van een 

 gewas meestal niet, of slechts in beperkte mate, mocht aange- 

 zien worden als een uitdrukking voor zijn meststofbehoefte. 



