— 591 — 



een normalen plantengroei het kapitaal, hetwelk wij in het 

 bedrijf hebben gestoken zoo produktief mogelijk te doen 

 zijn. De kennis der meststof behoefte van den bodem moet 

 ons leeren in welken vorm (phosphorzuur, stikstof, kali etc.) 

 wij ons meststofkapitaal te brengen hebben, opdat het grond- 

 kapitaal zoo produktief mogelijk worde. De kennis van de 

 meststof behoefte der planten moet ons daarentegen aanwijzen, 

 welke gewassen de snelste omzetting van het meststofkapitaal 

 ten gevolge hebben en zoodoende de hoogste rente afwerpen. 

 Het zijn dus in de eerste plaats vragen omtrent het bedrijf, 

 welke de bemestingsleer te beantwoorden heeft, vragen naar 

 de oorzaken der rentabiliteit der bemestingen, niet naar het 

 chemismus der plant. Onderzoekingen welke hierop doelen, 

 zijn daarbij slechts middelen tot het doel. 



Wanneer wij dus van een meststof behoef te van den grond 

 of van de plant spreken, zoo denken wij daarbij aan de oecono- 

 mische eigenschappen van bodem en gewas : bepaalde vormen 

 van het meststof kapitaal zoo produktief mogelijk te maken. 

 Dat dit met het chemismus resp. met de physiologie van 

 bodem en plant in verband staat spreekt van zelf, alleen mogen 

 wij de vragen der plantenvoedingsleer niet voor het essen- 

 tieele, niet voor identisch houden met de vragen der bemes- 

 tingsleer. 



De schijnbare tegenspraak, welke hierin ligt, wanneer men 

 zegt dat erwten, wikken, paardeboonen etc. bij verbouw op 

 een goeden bodem een meststof behoefte aan stikstof hebben, 

 niettegenstaande deze planten ook onder deze cultuuromstan- 

 digheden in een deel van hun stikstof behoefte kunnen voor- 

 zien door de assimilatie van de vrije stikstof der lucht, laat 

 zich echter aldus verklaren, dat deze planten hun physiolo- 

 gisch vermogen om vrije stikstof te assimileeren vereenigen 

 met dat van een rentabele omzetting van de stikstof in de mest. 



Om verder te dringen in de kennis van de meststof behoefte 

 eener cultuurplant, zal het niet alleen noodig zijn, dat wij nog 

 meer materiaal verzamelen door proeven te nemen zooals zulks 

 geschiedt te Hohenheim en Göttingen, doch me moeten ons 



