— GOS - 



Geen enkele dier omzettingen kan gemist worden, en zoo is dan 

 om diezelfde redenen ook de aanwezigheid alle die drie groepen 

 van bacteriën in eiken yruchtbaren bodem noodzakelijk. 



Intusschen moet men niet denken dat in den bodem die drie 

 processen ook het een na het andere afloopt; met andere woorden 

 die omzettingen geschieden niet zóó dat eerst alle organische 

 stikstofverbindingen in koolzure ammoniak omgezet worden, dat 

 dit product daarna in zijn geheel in nitriet overgaat en dat 

 eerst dan en ten slotte de nitraatvorming begint. Zij hebben inte- 

 gendeel steeds gelijktijdig plaats. Zoodra een weinig ammoniak 

 gevormd is, komen de nitriet-vormende bacteriën zich van deze 

 stof bemachtigen, en zoodra er een weinig nitriet is, beginnen 

 de nitraat-vormers reeds het salpeterigzuur in salpeterzuur om 

 te zetten. 



Dat de processen alzoo gelijktijdig en overal in den bodem 

 plaats hebben, is ook in het belang van het behoud der stikstof 

 in den bodem ; want bij ophooping van koolzure ammoniak 

 kan deze zoodanig ontleed worden dat de stikstof vrij wordt 

 en den bodem verlaat; en evenzoo worden de nitraten een 

 prooi der c/ênitrificeerende bacteriën, wanneer deze zouten 

 in eenigszins belangrijke hoeveelheid in den bodem aanwezig 

 zijn. Vinden die omzettingen dus met de gewenschte 

 regelmatigheid plaats, dan zal men in een zoodanigen bodem 

 noch koolzure ammoniak, noch ook salpeterigzuur kunnen 

 aantoonen. 



En is de bodem goed begroeid, zoodat al het zoo gevormde 

 nitraat geleidelijk door de planten opgenomen wordt, dan zou 

 men daar ook zelfs geen nitraat mogen vinden. 



Dat in den bodem de hierboven beschreven processen plaats 

 vinden, en dat deze uitsluitend plaats hebben tengevolge van 

 de levensuitingen van lagere organismen, laat zich op eenvoudige 

 wijze proefondervindelijk aantoonen. Men zou de proeven dan 

 op de volgende wijze moeten inrichten : van een grondsoort, van 

 welke men eerst het gehalte aan ammoniak, aan nitriet en aan 

 nitraat bepaald heeft, brengt men een gelijke hoeveelheid in 

 twee kolven, welke met een prop watten gesloten zijn. De eene 



